मैत्रेय उपनिषद हे हिंदू धर्मातील लहान उपनिषदांपैकी एक आहे. संस्कृतमध्ये रचलेले. हे सामवेदातील १६ उपनिषदांपैकी एक , २० संन्यास उपनिषदांपैकी (त्याग) एक म्हणून वर्गीकृत केले आहे, आणि वेदांत उपनिषदांपैकी एक आहे. आधुनिक काळातील १०८ उपनिषदांच्या संकलनात रामाने हनुमानाला सांगितलेल्या मुक्तिकामध्ये हा ग्रंथ २९ व्या क्रमांकावर सूचीबद्ध आहे.
उपनिषद सांगते की त्याग आणि आत्मज्ञान हा मोक्षाचा (मुक्ती आणि आध्यात्मिक स्वातंत्र्य) मार्ग आहे. मैत्रेयांच्या मते, "परमेश्वर प्रत्येक व्यक्तीच्या हृदयात असतो, तो बुद्धीच्या नृत्याचा साक्षीदार असतो आणि परम प्रेमाचा विषय असतो". आत्म्याचा परमानंद प्राप्त करण्यासाठी आणि ब्रह्माशी एकरूप होण्यासाठी जगाचा त्याग केला पाहिजे. मैत्रेय सांगतात की, सर्वोत्तम त्याग तोच आहे, जिथे मनुष्य गर्व, संपत्ती, मोह आणि कामवासना यांचा त्याग करतो; जेव्हा मनुष्यामधील मोह नष्ट होतो, तेव्हा ज्ञानाचा जन्म होतो.
उपनिषदाच्या अध्याय २ आणि ३ मध्ये, भगवान शिव हे ऋषी मैत्रेय यांना सर्वोच्च वास्तविकतेचे (ब्रह्म) रहस्य शिकवतात. ग्रंथात असे म्हटले आहे की आत्मा, ब्रह्म आणि शिव एकच आहेत, व्यक्तीने आपले खरे सार म्हणजेच आत्मा समजून घेतला पाहिजे आणि "मी तोच आहे" या विचाराने उपासना केली पाहिजे.
मैत्रेय उपनिषद
हा लेख तुमचा दृष्टिकोन बदलेल.