भारतीय संविधानाची बारावी घटनादुरुस्ती, जी अधिकृतपणे संविधान (बारावी घटनादुरुस्ती) अधिनियम, १९६२ म्हणून ओळखली जाते, हिने संविधानाच्या पहिल्या अनुसूचीमध्ये दुरुस्ती करून गोवा, दमण आणि दीव यांना भारताचे आठवे केंद्रशासित प्रदेश म्हणून समाविष्ट केले. भारताने डिसेंबर १९६१ मध्ये पोर्तुगालकडून गोवा, दमण आणि दीवचा ताबा मिळवला होता. या दुरुस्तीने राष्ट्रपतींना "प्रदेशाची शांतता, प्रगती आणि सुशासनासाठी नियम बनवण्यास" सक्षम करण्यासाठी या प्रदेशांचा समावेश करण्यासाठी संविधानाच्या अनुच्छेद २४० च्या खंड (१) मध्ये देखील दुरुस्ती केली गेली.
२० डिसेंबर १९६१ रोजी अधिकृत पोर्तुगीज शरणागतीच्या औपचारिक समारंभाच्या दुसऱ्या दिवशी, गव्हर्नर जनरल मॅन्युएल अँटोनियो वासालो ई सिल्वा यांनी गोव्यातील पोर्तुगीजांच्या ४५१ वर्षांच्या राजवटीला पूर्णत्वास आणून आत्मसमर्पणाच्या करारावर स्वाक्षरी केली. ही १२ वी दुरुस्ती पूर्वलक्षीपणे अंमलात आली.
नंतर ३० मे १९८७ रोजी, केंद्रशासित प्रदेशाचे विभाजन झाले आणि गोवा भारताचे पंचविसावे राज्य झाले, तर दमण आणि दीव हे केंद्रशासित प्रदेश कायम राहिला.
हे विधेयक १२ मार्च १९६२ रोजी लोकसभेत मांडले व १४ मार्चला ह्यावर चर्चा होऊन ते मंजूर करण्यात आले. २० मार्च १९६२ रोजी राज्यसभेत ते मंजूर करण्यात आले. या विधेयकाला तत्कालीन राष्ट्रपती राजेंद्र प्रसाद यांची २७ मार्च १९६२ रोजी संमती मिळाली आणि २८ मार्च १९६२ रोजी द गॅझेट ऑफ इंडिया मध्ये अधिसूचित करण्यात आले. ते २० डिसेंबर १९६१ पासून पूर्वलक्षी प्रभावाने अंमलात आले.
भारतीय संविधानाची १२वी घटनादुरुस्ती
याची कहाणी तुम्हाला माहित आहे का?