बीटा ब्लॉकर्स

चला या जगात एक खोल डुबकी मारूया.

बीटा ब्लॉकर्स (β-blockers) हा औषधांचा असा एक वर्ग आहे, ज्याचा वापर प्रामुख्याने हृदयाच्या अनियमित ठोक्यांवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी आणि पहिल्या हृदयविकाराच्या झटक्यानंतर (मायोकार्डियल इन्फार्क्शन) दुसऱ्यांदा हृदयविकाराचा झटका येण्याच्या धोक्यापासून (दुय्यम प्रतिबंध) हृदयाचे रक्षण करण्यासाठी केला जातो. उच्च रक्तदाबावर उपचार करण्यासाठीही बीटा ब्लॉकर्सचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. तथापि, सध्याच्या काळात डॉक्टर उच्च रक्तदाबाच्या प्राथमिक उपचारांसाठी या औषधवर्गाला 'पहिली पसंती' (first choice) मानत नाहीत.

हृदयाचे ठोके अनियमित होणे आणि उच्च रक्तदाब नियंत्रित करण्यासाठी बीटा ब्लॉकर्सचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो.

१९६२ मध्ये, सर जेम्स डब्ल्यू. ब्लॅक यांनी पहिले वैद्यकीयदृष्ट्या महत्त्वपूर्ण बीटा-ब्लॉकर्स, प्रोप्रॅनोलॉल आणि प्रोनेथॉल विकसित केले; ज्यामुळे नंतर अँजिना पेक्टोरिसच्या उपचारात क्रांती झाली . त्यांच्या या शोधाला अनेकजण २० व्या शतकातील वैद्यकीय शास्त्र आणि औषधशास्त्रातील सर्वात महत्त्वाच्या योगदानांपैकी एक मानतात.

विकिपीडियावर संपूर्ण लेख वाचा →