टाटा स्टील बुद्धिबळ स्पर्धा ही जानेवारीमध्ये नेदरलँड्समधील वाईक आन झी येथे आयोजित होणारी वार्षिक बुद्धिबळ स्पर्धा आहे. १९३८ मध्ये त्याची स्थापना झाल्यापासून त्याचे नाव हुगोव्हन्स स्पर्धा होते, जोपर्यंत प्रायोजक को. हुगोव्हन्स यांनी १९९९ मध्ये ब्रिटिश स्टीलमध्ये विलीन होऊन कोरस ग्रुपची स्थापना केली, त्यानंतर या स्पर्धेचे नाव कोरस बुद्धिबळ स्पर्धा असे ठेवण्यात आले. कोरस ग्रुप टाटा ग्रुपने ताब्यात घेतला आणि २००७ मध्ये टाटा स्टील युरोप झाला, २०११ मध्ये या स्पर्धेचे सध्याचे नाव बदलले. १९६८ मध्ये बेव्हरवाईक शहरापासून वाईक आन झी शहरात स्थळ बदलल्यापासून याला "वाईक आन झी" असेही संबोधले जाते. नावात बदल असूनही, मालिकेला त्याच्या हुगोव्हन्स सुरुवातीपासून क्रमानवारीनुसार क्रमांक दिले जातात. उदाहरणार्थ, २०२५ च्या कार्यक्रमाला ८७ वी टाटा स्टील बुद्धिबळ स्पर्धा म्हणून संबोधले गेले.
या स्पर्धेत अव्वल ग्रँडमास्टर सामना करतात, परंतु नियमित क्लब खेळाडूंना खालच्या गटात खेळण्याचे स्वागत आहे. मास्टर्स गट जगातील चौदा सर्वोत्तम खेळाडूंना राउंड-रॉबिन स्पर्धेत एकमेकांविरुद्ध उभे करतो आणि कधीकधी त्याला "बुद्धिबळाचा विम्बल्डन" असे म्हटले जाते. १९३८ पासून, खूप मजबूत विजेत्यांची एक लांब यादी आहे. १९३८ मध्ये झालेल्या पहिल्या स्पर्धेपासून पंधरा निर्विवाद बुद्धिबळ जगज्जेत्यांपैकी फक्त पाच - अलेक्झांडर अलेखिन, वसिल्य स्मय्स्लोव, बॉबी फिशर, डिंग लिरेन आणि गुकेश डोम्माराजू - यांनीच ही स्पर्धा जिंकलेली नाही. २००१ मध्ये, जगातील सर्वोत्तम दहा खेळाडूंपैकी नऊ खेळाडूंनी भाग घेतला होता.
या स्पर्धेत सर्वाधिक आठ विजय मिळवण्याचा विक्रम मॅग्नस कार्लसनच्या नावावर आहे. यानंतर पाच वेळा किंवा त्याहून अधिक वेळा ही स्पर्धा जिंकणारा विश्वनाथन आनंद हा एकमेव खेळाडू आहे, ज्याच्या नावावर पाच जेतेपदे आहेत.
पूर्वी, समान गुण मिळवणाऱ्या खेळाडूंना विजेतेपद मिळायचे. पहिला टायब्रेक २०१८ मध्ये झाला होता, ज्यामध्ये मॅग्नस कार्लसनने अनिश गिरीला हरवून विजेतेपद मिळवले होते. २०२५ च्या आवृत्तीनुसार, जर राउंड-रॉबिन फेरीनंतर शेवटी दोन किंवा अधिक खेळाडू समान गुण मिळवून आघाडीवर असतील, तर ते सर्व एकमेव विजेता निश्चित करण्यासाठी टायब्रेकमध्ये भाग घेतात. टायब्रेकचे वेळेचे नियंत्रण ब्लिट्झ आणि नंतर "सडन डेथ" पद्धत असते.
टाटा स्टील बुद्धिबळ स्पर्धा
तुमचे ज्ञान वाढवण्यासाठी वाचा.