बेलाही गाय

बेलाही गाय ही गुरांची 'देसी' जात असून तिला मोरनी किंवा देसी असेही म्हणतात. हरियाणाच्या पायथ्याशी असलेल्या गुज्जर समाजाने दुधासाठी आणि मसुद्यासाठी पाळलेली ही दुहेरी प्रकारची गुरांची जात आहे.

बेलाही गाय दररोज सुमारे 3.25 किलो दूध देते. या जातीचे नाव 'बेलाहा' या शब्दावरून ठेवण्यात आले आहे - रंगांच्या मिश्रणाचे वर्णन करण्यासाठी वापरला जाणारा शब्द. बेलाहीचा प्रजनन मार्ग हरियाणा राज्यातील शिवालिकच्या पायथ्याशी आहे आणि त्यात हरियाणातील अंबाला, पंचकुला, यमुनानगर जिल्हे आणि चंदीगड यांचा समावेश आहे. हे कठोर, टिकाऊ गुरे आहेत, एंडो-एक्टोपॅरासाइट्स आणि इतर सांसर्गिक रोग आणि स्तनदाह यांना प्रतिरोधक आहेत.

स्थलांतराच्या काळात ही गुरे उघड्यावर ठेवली जातात. हिवाळ्याच्या महिन्यांत जेव्हा गुरे स्थलांतरित होत नाहीत, तेव्हा त्यांना मुख्यतः पक्क्या घरांमध्ये ठेवले जाते. ही गुरे फक्त चरायला ठेवली जातात. फक्त काही दुभत्या गायींना दूध काढताना सांद्रित खाद्य दिले जाते.

ही गुरे शेकडो माद्यांच्या कळपात दोन ते तीन बैलांसह ठेवली जातात जी दर 3-4 वर्षांनी बदलली जातात. तरुण बछडे सहसा शेतीसाठी विकले जातात. मादी कळपात ठेवल्या असल्या तरी त्या कधीच विकल्या जात नाहीत. या गुरांची मोठ्या प्रमाणात बदली झाल्यामुळे, त्याची पशुधन शक्ती वर्षानुवर्षे वाढत आहे.

विकिपीडियावर संपूर्ण लेख वाचा →