दामोदर खडसे

यामागील विज्ञान आणि इतिहास.

डॉ. दामोदर खडसे (११ नोव्हेंबर, इ.स. १९४८:सरगुजा, छत्तीसगढ - ) हे मराठी पुस्तकांचा हिंदी अनुवाद करणारे एक मराठी लेखक आहेत. त्यांनी हिंदीतही पुस्तके लिहिली आहेत. उज्जैन, कोल्हापूर, अमरावती, पुणे अशा विद्यापीठांमधून अनेक विद्यार्थी पीएच.डी. आणि एम.फिल.साठी त्यांच्या साहित्याचा अभ्यास करत आहेत.

डॉ. दामोदर खडसे यांचा जन्म छ्त्तीसगढमधील सरगुजा संस्थानात झाला. तेथे शालेय शिक्षण पूर्ण झाल्यानंतर त्यांनी आपल्या मूळ गावी अकोल्यात एम.ए.पर्यंत शिक्षण पूर्ण केले. त्यानंतर शिक्षकी पेशात असतानाच त्यांनी नागपुरातून बी.एड., एम.एड. ह्या पदव्या आणि हिंदी भाषेतील डॉक्टरेट संपादन केली

खडसे यांनी इयत्ता दहावीत असल्यापासून लेखन करायला सुरुवात केली. पाच कथासंग्रह, पाच कवितासंग्रह, दोन कादंबऱ्या, दोन प्रवासवर्णने आणि चार भाषाविषयक विवरणात्मक पुस्तके एवढी त्यांची स्वतंत्र हिंदी साहित्यसंपदा आहे. त्यांनी छावा, कालचक्र अशा मराठी नाटकांचे हिंदी अनुवाद केले आहेत.

बाबा आमटे यांच्यावर दामोदर खडसे यांनी लेखन केले आहे. त्यांतला काही भाग ब्रेल लिपीच्या अभ्यासक्रमात समाविष्ट झालेला आहे. खडसेंच्या स्वतःच्या हिंदी साहित्याचेही मराठी अनुवाद झाले आहेत. त्यांच्या इस जंगलमें या कथेवर दिल्ली दूरदर्शनने टेलिफिल्म बनवली आहे. हिंदी साहित्यकार पं. हरिनारायण व्यास यांच्यावर बनवलेल्या लघुपटासाठी खडसे यांनी काम केले.

खडसे यांनी आतापर्यंत २० मराठी पुस्तकांचे हिंदी अनुवाद केले असून, त्यांत अरुण खोरे (आत्मचरित्र), जयवंत दळवी, दया पवार (बलुतं), भारत सासणे, राम नगरकर (रामनगरी), लक्ष्मण माने (उपरा), शरणकुमार लिंबाळे, शिवाजी सावंत आदी साहित्यिकांच्या उपरोल्लेखित पुस्तकांचा समावेश आहे.

दया पवारांची कन्या प्रज्ञा पवार ह्यांच्या मराठीतून लिहिलेल्या कथांचा हिंदी अनुवादही दामोदर खडसे यांनी केला आहे.

विकिपीडियावर संपूर्ण लेख वाचा →