झोजी ला बोगदा

झोजीला बोगदा हा हिमालयात भारतीय केंद्रशासित प्रदेश लडाख मध्ये कारगिल जिल्ह्यातील सोनमर्ग आणि द्रास दरम्यान झोजी ला खिंडीत असलेला १४.२ किमी लांबीचा बोगदा आहे. या रस्त्याचे बांधकाम २०१८ मध्ये सुरू झाले असून पूर्ण होण्यास सुमारे ५-७ वर्षे अपेक्षित आहेत . ६.५ किमी लांब झेड-मोर्ह बोगद्यासह (झोजीला बोगद्या पासून श्रीनागरच्या दिशेने २२ किमी अंतरावर आहे) हा बोगदा श्रीनगर आणि कारगिल दरम्यान वर्षभर अखंडित सेवा सुनिश्चित करेल जी सध्या ३,५२८ मी (११,५७८ फूट)च्या उंचीवर असलेल्या झोजीला खिंडीत बर्फवृष्टीमुळे सुमारे सात महिने बंद असते. झोजी ला सोनमर्गपासून १५ कि.मी. अंतरावर आहे आणि लडाखमधील द्रास आणि कारगिल सोबत जोडणारा एक महत्त्वपूर्ण दुवा आहे परंतु हिवाळ्यात ६-७ महिने (नोव्हेंबर ते मे) हिमवृष्टी आणि हिम अवधावामुळे बंद राहतो.

हि खिंड पार करण्यास ३ तासांहून अधिक वेळ लागतो परंतु बोगद्यामुळे हा वेळ कमी होईल. हा बोगदा लष्कराची आणि लडाखी जनतेची रणनीतिक गरज होती कारण हा मार्ग नियंत्रण रेषे जवळ असून शत्रूंकडून प्रतिकूल कृतींमुळे असुरक्षित आहे. १९४७-४८ च्या भारत पाकिस्तान युद्धात ऑपरेशन बायसन अंतर्गत झोजीला पुन्हा पाकिस्तानी हल्लेखोरांकडून पकडण्यात आले.

२०१३ मध्ये, मंत्रिमंडळाने झोजिला आणि झेड-मोड रस्ता बोगदा प्रकल्पांना मंजुरी दिली. २०१७ मध्ये या प्रकल्पासाठी निविदा मागवण्यात आल्या होत्या. त्यानंतर आयएलअँडएफएस ट्रान्सपोर्टेशन नेटवर्क्स लिमिटेड (IL&FS Transportation Networks Ltd) या कंपनीला बोगदा बांधण्यासाठी ७ वर्षांच्या कालावधीचे कंत्राट देण्यात आले.

मे २०१८ मध्ये, पंतप्रधान नरेन्द्र मोदी यांनी प्रकल्पाची पायाभरणी केली आणि प्रत्यक्ष बांधकामाला सुरुवात झाली.

२०१९ मध्ये, जुना कंत्राटदार आयएलअँडएफएस दिवाळखोर झाल्यानंतर, पुन्हा नवीन निविदा मागवण्यात आल्या. २०२० मध्ये बांधकामाचे नवीन कंत्राट एमईआयएल (मेघा इंजिनिअरिंग अँड इन्फ्रास्ट्रक्चर लिमिटेड) या कंपनीला देण्यात आले. ऑक्टोबर २०२० मध्ये या सर्व-हवामान बोगद्याचे पहिले स्फोटक परीक्षण (ब्लास्टिंग) करण्यात आले आणि बोगदा क्र. १ च्या खोदकामाचे काम पूर्ण झाले.

विकिपीडियावर संपूर्ण लेख वाचा →