झालमुरी

झालमुरी (ঝালমুড়ি, ଝାଲ ମୁଢ଼ି, ঝল মুৰি) हा भारतीय उपखंडातील बंगाली, बिहारी, भोजपुरी, ओडिया, आसामी आणि त्रिपुरी पाककृती मधील एक लोकप्रिय रस्त्यावरील खाद्यपदार्थ (स्ट्रीट स्नॅक) आहे, जो मुरमुरे आणि विविध प्रकारचे भारतीय मसाले, भाज्या, फरसाण (चनाचूर) आणि मोहरीचे तेल यांपासून बनवला जातो. हा पदार्थ बिहार, पश्चिम बंगाल, त्रिपुरा, पूर्व उत्तर प्रदेश आणि ओडिशा या भारतीय राज्यांमध्ये आणि शेजारील बांगलादेशात लोकप्रिय आहे.

अँगस डेनन (ब्रिटीश शेफ) यांनी २००४-२००५ च्या सुमारास कोलकात्याला भेट दिली होती. तिथे त्यांनी पहिल्यांदा झालमुरीची चव चाखली आणि ते या पदार्थाच्या प्रेमात पडले. त्यांनी प्रथम लंडनमध्ये विकण्यास सुरुवात केली, ज्यामुळे तिथेही हा पदार्थ लोकप्रिय झाला. त्यांनी केवळ लंडनमध्येच नव्हे, तर ब्रिटनमधील विविध खाद्य महोत्सवांमध्ये झालमुरी नेली, ज्यामुळे हा अस्सल बंगाली पदार्थ तिथे लोकप्रिय झाला. झालमुरीची लोकप्रियता बंगाली स्थलांतरितांच्या माध्यमातून न्यू यॉर्क सारख्या इतर पाश्चात्य शहरांमध्येही पोहोचली आहे.

घोटी गरम (ঘটি গরম) हा पश्चिम बंगाल, बांगलादेश आणि ईशान्य भारतात प्रसिद्ध असलेला असाच एक दुसरा खाद्यपदार्थ आहे. घोटी गरम हे झालमुरी, भेळ किंवा ढाल मुडी सारख्याच पदार्थांसारखे असते, चवीला समान असते पण त्यात चिरमुरे किंवा मुरमुरे नसतात. घोटी गरममध्ये शेव किंवा भुजिया मध्ये चनाचूर, चिरलेला कांदा, हिरवी मिरची, कच्च्या कैरीचे तुकडे, मोहरीचे तेल आणि इतर विविध मसाले मिसळले जातात. तिखट आणि चटपटीत चवीमुळे सर्वत्र आवडला जाणारा झालमुरी विशेषतः कोलकातामध्ये लोकप्रिय आहे, जिथे त्याला सांस्कृतिक मुख्य अन्नाचा दर्जा प्राप्त आहे आणि अनेकदा तो शहराच्या चैतन्यमय स्ट्रीट फूड संस्कृतीचे प्रतीक मानला जातो. अनेकांच्या मते हा बंगालच्या सांस्कृतिक वारशाचा एक भाग आहे आणि तो सामान्यतः शहरे आणि गावांमध्ये रस्त्यावरील विक्रेत्यांकडे कागदी शंकू आकाराचा पुडा किंवा लहान बाऊलमध्ये विकला जातो.

विकिपीडियावर संपूर्ण लेख वाचा →