स्वदेशी चळवळ हा भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीचा एक भाग होता आणि ज्यमुळे भारतीय राष्ट्रवादाच्या विकासास हातभार लागला. १९०६ मध्ये बंगालच्या फाळणीला विरोध करणाऱ्या भारतीय नागरिकांनी सुरू केलेली ही चळवळ ब्रिटिश राजवटीविरुद्धची सर्वात यशस्वी चळवळ होती. स्वदेशीवर महात्मा गांधींचा भर होता, ज्यांनी याचे वर्णन स्वराज्याचे सार असे केले. ही बंगालमधील सर्वात महत्त्वाची चळवळ होती आणि आंध्र प्रदेशात वंदे मातरम चळवळ म्हणून ओळखली जात होती. १९११ मध्ये हे आंदोलन संपले.
बंगालचे विभाजन करण्याचा सरकारचा निर्णय डिसेंबर १९०३ मध्ये झाला. या विभाजनाचे अधिकृत कारण असे होते की ७.८ कोटी लोकसंख्या असलेली बंगाल प्रशासासाठी खूपच मोठी होती; तथापि खरे कारण ते होते की हे बंडाचे केंद्र होते आणि कंपनीचे अधिकारी हा विरोध नियंत्रित करू शकले नाहीत (जे त्यांना वाटले की ते संपूर्ण भारतभर पसरेल). बंगाल प्रांत धर्माच्या मुद्द्यावर विभागले गेले; पश्चिमी अर्धा भाग प्रामुख्याने हिंदू असेल आणि पूर्वार्ध हा मुख्यतः मुस्लिम असेल. या फाटा आणि जिंकण्याच्या रणनीतीने स्वदेशी चळवळीला उधाण आले.
स्वदेशी चळवळ
यामागील विज्ञान आणि इतिहास.
