सोनम वांगचुक (जन्म: १ सप्टेंबर, १९६६ - ) हे एक भारतीय अभियंता, कार्यकर्ते, नवनिर्माते, शिक्षण सुधारक आणि पर्यावरणवादी आहेत. ते 'स्टुडंट्स एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख' (SECMOL) चे संस्थापक-संचालक आहेत, ज्याची स्थापना १९८८ मध्ये अशा विद्यार्थ्यांच्या एका गटाने केली होती, जे त्यांच्याच शब्दांत सांगायचे तर लडाखवर लादलेल्या परकीय शिक्षण व्यवस्थेचे 'बळी' ठरले होते. सौर ऊर्जेवर चालणारा आणि स्वयंपाक, प्रकाश किंवा गरम करण्यासाठी कोणत्याही जीवाश्म इंधनाचा वापर न करणारा SECMOL कॅम्पस डिझाइन करण्यासाठी देखील ते ओळखले जातात.
शासकीय शाळांच्या व्यवस्थेत सुधारणा घडवून आणण्यासाठी सरकार, ग्राम समुदाय आणि नागरी समाज यांच्यातील संयुक्त उपक्रम असलेल्या ऑपरेशन न्यू होपच्या १९९४ मधील लाँचमध्ये वांगचुक यांची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची होती. पद्मश्री पुरस्कार विजेते चेवांग नॉरफेल यांनी डिझाइन केलेल्या आणि तयार केलेल्या कृत्रिम हिमनद्यांपासून प्रेरित होऊन त्यांनी स्वतःची नवीन संकल्पना विकसित केली, जी आईस स्तूप तंत्रज्ञान म्हणून ओळखली जाते. या तंत्रज्ञानाचा वापर हिवाळ्यातील पाणी शंकूच्या आकाराच्या बर्फाच्या ढिगाऱ्यात साठवण्यासाठी केला जातो.
लडाखमधील शिक्षण क्षेत्र आणि हवामान बदलाशी संबंधित आव्हानांमधील योगदान तसेच स्थानिक समस्यांवर त्यांनी शोधलेल्या नाविन्यपूर्ण उपायांमुळे वांगचुक यांना अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत. २०२५ पर्यंत त्यांना सुमारे १५ पुरस्कार मिळाले आहेत, ज्यामध्ये रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार (२०१८), आयआयटी मंडी तर्फे देण्यात आलेली 'हिमालयीन क्षेत्रातील प्रख्यात तंत्रज्ञानतज्ञ' ही पदवी (२०१८) आणि ग्लोबल अवॉर्ड फॉर सस्टेनेबल आर्किटेक्चर (२०१७) यांचा समावेश आहे.
सोनम वांगचुक
या विषयातील रहस्ये उलगडा.
