सुलोचना गाडगीळ (७ जून, १९४४ - २४ जुलै, २०२५) या एक भारतीय हवामानशास्त्रज्ञ होत्या ज्या मान्सूनवरील त्यांच्या अग्रगण्य कार्यासाठी ओळखल्या जातात. त्या बंगळुरू येथील इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ सायन्स येथे सेंटर फॉर ॲटमॉस्फेरिक अँड ओशॅनिक सायन्सेस (CAOS) येथे प्राध्यापक म्हणून काम करत होत्या. गाडगीळ यांनी मान्सूनच्या गतिशीलतेचे, विशेषतः मान्सूनच्या ढगांच्या उप-हंगामी बदलांचे आकलन करण्यात मूलभूत योगदान दिले. त्यांनी प्रादेशिक पावसाच्या परिवर्तनशीलतेला प्रतिसाद देणाऱ्या शेती धोरणांच्या विकासावर देखील काम केले आणि पर्यावरणीय आणि उत्क्रांतीवादी घटनांचे मॉडेल तयार करण्यास मदत केली.
गाडगीळ यांच्या संशोधनातून असे दिसून आले की मान्सून हा केवळ मोठ्या प्रमाणात जमीन-समुद्र वारा नसून तो ग्रह-प्रमाण प्रणालीच्या हंगामी स्थलांतराचे प्रकटीकरण आहे, जे मान्सून नसलेल्या प्रदेशांमध्ये देखील दिसून येते. त्यांनी वेगवेगळ्या प्रदेशांमध्ये विशिष्ट पावसाच्या नमुन्यांवर आधारित पीक धोरणे तयार करण्यासाठी भारतीय शेतकऱ्यांशी जवळून सहकार्य केले.
सुलोचना गाडगीळ
यामागील विज्ञान आणि इतिहास.
