शिजविणे (इंग्लिश:cooking) ही उकळणे, उकडणे, तळणे, परतणे, भाजणे या प्रक्रियांच्या साह्याने अन्न तयार करण्याची क्रिया आहे. जगभरातील विविध मानवी समूहांमध्ये व संस्कृतींमध्ये ही क्रिया दैनंदिनजिवनातील महत्त्वाचा भाग असून देश तसेच संस्कृतींनुसार यात भिन्नता आढळते.
भाजणे (बेकिंग): ही कोरड्या उष्णतेद्वारे अन्न दीर्घकाळ शिजवण्याची पद्धत आहे. ही उष्णता प्रामुख्याने संवहनाद्वारे मिळते. हे सामान्यतः ओव्हनमध्ये केले जाते, परंतु गरम राख किंवा गरम दगडांवरही करता येते. ब्रेड मेकरसारखी उपकरणे स्वयंचलित बेकिंगची सुविधा देतात.
ब्लाइंड-बेकिंग : सारण भरण्यापूर्वी पेस्ट्री किंवा पिठाचे आवरण भाजण्याची प्रक्रिया.
बार्बेक्यूइंग (): मांस, पोल्ट्री आणि काही वेळा मासे शिजवण्याची ही एक पद्धत आहे. यात आग, धु्रपवणारे लाकूड किंवा कोळशाच्या निखाऱ्यांपासून मिळणारी उष्णता आणि गरम धुराचा वापर केला जातो.
ग्रिलिंग : ही अन्न शिजवण्याची एक पद्धत आहे ज्यामध्ये अन्नाच्या पृष्ठभागावर कोरडी उष्णता दिली जाते; ही उष्णता सहसा वरून किंवा खालून दिली जाते. यासाठी ग्रिल, ग्रिल पॅन किंवा ग्रीडलचा वापर केला जाऊ शकतो.
मेलार्ड रिएक्शन : जेव्हा अमिनो आम्ल आणि रिड्यूसिंग शुगर्स उष्णतेच्या संपर्कात येतात, तेव्हा होणारी ही एक रासायनिक प्रक्रिया आहे. यामुळे पदार्थाला तपकिरी रंग आणि विशिष्ट चव प्राप्त होते.
भाजणे (रोस्टिंग) : ही कोरड्या उष्णतेचा वापर करणारी स्वयंपाकाची पद्धत आहे, मग ती उघडी ज्योत असो, ओव्हन असो किंवा इतर उष्णतेचा स्रोत. रोस्टिंगमुळे अन्नाच्या पृष्ठभागावर कॅरॅमलायझेशन किंवा मेलार्ड ब्राउनिंग होते, ज्यामुळे अन्नाची चव वाढते असे मानले जाते.
रोटिसरी : यात मांस एका सळईवर टोचले जाते. ही एक लांब आणि मजबूत काठी असते, ज्याचा वापर करून अन्न आगीवर (शेकोटी किंवा कॅम्प फायर) किंवा ओव्हनमध्ये भाजले जाते. याला स्पिट-रोस्टिंग असेही म्हणतात
धुपावणे (स्मोकिंग): लाकडासारख्या जळणाऱ्या किंवा धूर देणाऱ्या वनस्पतींच्या धुराच्या संपर्कात आणून अन्नाला चव देणे, शिजवणे किंवा टिकवून ठेवणे म्हणजे स्मोकिंग. हॉट स्मोकिंगमुळे अन्न शिजते आणि त्याला चव येते, तर कोल्ड स्मोकिंगमुळे केवळ अन्नाला चव प्राप्त होते.
भाजणे (सिअरिंग): ग्रिलिंग, बेकिंग, ब्रेझिंग, रोस्टिंग किंवा सॅटिंग करताना वापरले जाणारे हे एक तंत्र आहे. यात अन्नाचा पृष्ठभाग (सहसा मांस, पोल्ट्री किंवा मासे) उच्च तापमानावर शिजवला जातो, जेणेकरून त्यावर एक कडक आणि कॅरॅमलाइज्ड थर तयार होतो.
शिजविणे
चर्चा करण्यासाठी एक आकर्षक विषय.