व्हॅलेंटाईन्स डे हा प्रेम दिवस म्हणून १४ फेब्रुवारी रोजी जगभर साजरा केला जातो. हा एक ख्रिश्चन सण सुद्धा आहे. हा दरवर्षी १४ फेब्रुवारी या दिवशी साजरा केला जातो. या दिवशी लोक आपल्या आवडत्या व्यक्तीला शुभेच्छा संदेश, फुले किंवा चॉकलेट पाठवून प्रेम व्यक्त करतात. हा दिवस सेंट व्हॅलेंटाईन नावाच्या ख्रिश्चन हुतात्म्याच्या नावाने साजरा करतात. इ.स. २७० च्या आसपास संत व्हॅलेंटाईन होऊन गेले. एका दंतकथेनुसार संत व्हॅलेंटाईनचा हा बलिदान दिवस आहे. परंतु युरोपमध्ये अजूनही संदिग्धता आहे की, नक्की कोणत्या व्हॅलेंटाईन नावाच्या व्यक्तीपासून याची सुरुवात झाली. नंतरच्या काळात, हा दिवस जगातील अनेक ठिकाणी प्रणय आणि प्रेमाचा एक महत्त्वपूर्ण सांस्कृतिक, धार्मिक आणि व्यावसायिक उत्सव झाला.
पाश्चात्य ख्रिश्चन चर्चमध्ये व्हॅलेंटाईन डे १४ फेब्रुवारी रोजी साजरा केला जातो आणि पूर्व सनातनी (ऑर्थोडॉक्स) चर्चमध्ये ६ जुलै/३० जुलै रोजी साजरा करतात.
तिसऱ्या शतकात रोमन साम्राज्यात छळलेल्या ख्रिश्चनांची सेवा केल्याबद्दल रोमच्या सेंट व्हॅलेंटाईनला तुरुंगात टाकल्याच्या उल्लेखासह, १४ फेब्रुवारीशी जोडलेल्या विविध व्हॅलेंटाईनशी संबंधित अनेक आत्मबलिदानाच्या कथा आहेत. सुरुवातीच्या परंपरेनुसार, सेंट व्हॅलेंटाईनने त्याच्या जेलरच्या अंध मुलीला दृष्टी बहाल केली. दंतकथेतील नंतरच्या अनेक जोडण्यांमुळे ही आख्यायिका प्रेमाच्या संकल्पनेशी अधिक घट्ट जोडली गेली: १८व्या शतकातील एका आख्यायिकेनुसार त्याने जेलरच्या मुलीला फाशीपूर्वी निरोप म्हणून "युवर व्हॅलेंटाईन" अशी स्वाक्षरी केलेले एक पत्र लिहिले होते; तर दुसऱ्या एका कथेनुसार संत व्हॅलेंटाईनने ख्रिश्चन सैनिकांचे विवाह लावून दिले, ज्यांना लग्न करण्यास बंदी घालण्यात आली होती.
सेंट व्हॅलेंटाईनचा उत्सव पोप गेलेसियस पहिल्या याने इ.स. ४९६ मध्ये सुरू केला, जो रोमच्या संत व्हॅलेंटाईनच्या सन्मानार्थ १४ फेब्रुवारी रोजी साजरा केला जातो, ज्यांचा इसवी सन २६९ मध्ये त्या तारखेला मृत्यू झाला होता. हा दिवस १४व्या आणि १५व्या शतकात प्रणयाराधन आणि प्रेमाशी जोडला गेला, जेव्हा दरबारी प्रेमाच्या कल्पना बहरल्या. वसंत ऋतूच्या सुरुवातीला पक्ष्यांचे सोबती निवडण्याच्या वेळेमुळेही या कल्पनेला चालना मिळाली. १८व्या शतकातील इंग्लंडमध्ये, याचे रूपांतर एका मोठ्या उत्सवात झाले, ज्यामध्ये प्रेमी युगुलांनी फुले देऊन, मिठाई देऊन आणि ग्रीटिंग कार्डे ("व्हॅलेंटाईन" म्हणून ओळखले जाणारे) पाठवून एकमेकांबद्दलचे प्रेम व्यक्त करण्यास सुरुवात केली. आज वापरल्या जाणाऱ्या व्हॅलेंटाईन डेच्या चिन्हांमध्ये हृदयाचा आकार, कबूतर आणि पंख असलेल्या कामदेवाची (क्युपिड) आकृती यांचा समावेश आहे. १९व्या शतकापासून, हस्तलिखित व्हॅलेंटाईन पत्रांची जागा मोठ्या प्रमाणावर उत्पादित केलेल्या ग्रीटिंग कार्ड्सनी घेतली आहे. इटलीमध्ये, सेंट व्हॅलेंटाईनच्या चाव्या प्रेमींना "एक रोमँटिक प्रतीक आणि देणाऱ्याच्या हृदयाचे कुलूप उघडण्याचे आमंत्रण" म्हणून, तसेच मुलांना अपस्माराच्या आजारापासून (ज्याला 'सेंट व्हॅलेंटाईन आजार' म्हणले जाते) संरक्षण मिळण्यासाठी दिल्या जातात.
सेंट व्हॅलेंटाईन डे ही कोणत्याही देशात सार्वजनिक सुट्टी नसली, तरी अँग्लिकन कम्युनियन आणि लुथेरन चर्चमध्ये हा अधिकृत मेजवानीचा दिवस मानला जातो. ईस्टर्न ऑर्थोडॉक्स चर्चचे अनेक भाग ६ जुलै रोजी रोमन प्रेस्बिटर सेंट व्हॅलेंटाईनच्या सन्मानार्थ आणि ३० जुलै रोजी इंटरअम्ना (आधुनिक टर्नी)चे बिशप हायरोमार्टीर व्हॅलेंटाईन यांच्या सन्मानार्थ सेंट व्हॅलेंटाईन डे साजरा करतात.
व्हॅलेंटाईन्स डे
जाणून घ्या आश्चर्यकारक तथ्ये.
