बेरड किंवा रामोशी हा समाज ऋषी वाल्मिकी यांचे वंशज आहेत, ऋषी वाल्मिकी यांनी रामायण लिहिली. या समाजाला श्रीराम यांनी आशिर्वाद दिला होता.श, म्हणून या समाजाला "रामवंशी" असे संबोधले जायचे. नंतरच्या काळात रामवंशी या शब्दाचा अपभ्रंश रामोशी असा झाला.
रामोशी हा महाराष्ट्रातील कमी लोक संख्या असलेला समाज आहे. त्यांची वस्ती मुख्यतः पुणे, सोलापूर, सांगली, सातारा, कोल्हापूर, अहमदनगर आणि छत्रपती संभाजी नगर या जिल्ह्यांत आढळते.
कर्नाटक राज्यातही त्यांची तुरळक वस्ती आहे, तेथे त्यांना ‘बेडर’ या नावाने ओळखतात. महाराष्ट्र शासनाच्या विमुक्त जाती/भटक्या जमाती (VJNT)या विभागात "बेरड" १ नंबरला व "रामोशी" ११ नंबरला दाखविलेला आहे.
ब्रिटिश राजवटीत ही जमात गुन्हेगार जमात म्हणून ओळखली जात असे, म्हणून पुढे स्वातंत्र्योत्तर काळात ती विमुक्त जमात म्हणून मान्यता पावली.
या समाजाची महाराष्ट्रातील एकूण लोकसंख्या २,०९,८७५ (१९८१) होती. रामोशी स्वतःला रामवंशी असे म्हणतात, रानावनात भटकंती असल्याने रानवाशी या शब्दाचा मूळ नावाचा अपभ्रंश होऊन रामोशी हे ज्ञातिमान झाले असावे. (त्याविषयीच्या काही दंतकथा प्रचलित आहेत).
मराठा अंमलात गावगाड्याच्या ग्रामव्यवस्थेत त्यांना बलुतेदार म्हणून मान्यता दिलेली होती. बारा बलुतेदाराप्रमाणे त्यांना पारंपरिक खास व्यवसाय नसला, तरी त्याकाळी गावाच्या रक्षणाची जबाबदारी रामोशांवर असे, हा त्यांचा व्यवसाय मानला गेला. त्याचा मोबदला गावचे शेतकरी, पाटील व ग्रामस्थ त्यांना देत असत. त्याला बलुते असे म्हणले जाई. काही गावांमध्ये त्यांना इनाम म्हणूनही जमिनी दिल्या गेल्या.
रामोशी
यामागील विज्ञान आणि इतिहास.