मराठी चलचित्रपट

मराठी सिनेमा म्हणजे भारतातील मराठी भाषेतील सिनेमा. मराठी महाराष्ट्र राज्याची मातृभाषा आहे. मुंबईवर आधारित हा सिनेमा उद्योग भारतातील सर्वात जुना आणि अग्रगण्य चित्रपट उद्योगांपैकी एक आहे. १९ मे १९१२ रोजी दादासाहेब तोरणे यांनी मुंबईतील कोरोनेशन सिनेमॅटोग्राफ येथे "श्री पुंडलिक" हा पहिला मराठी चित्रपट प्रदर्शित केला. त्या काळात मराठी आणि संस्कृत संगीत नाटकं सादर करणाऱ्या मराठी कामगारांनी मराठीत नाटक सादर करण्याचा उपक्रम हाती घेतला.

पहिला हिंदी बोलपट "आलम आरा" ह्याच्या एक वर्षानंतर, १९३२ साली "अयोध्येचा राजा" हा पहिला मराठी बोलपट प्रदर्शित झाला. जरी मराठी सिनेमा उद्योग मुंबईतील हिंदी चित्रपटांच्या मोठ्या बाजारपेठेपेक्षा खूपच लहान असला, तरी मराठी सिनेमा करमुक्त आहे आणि अलीकडच्या वर्षांत ती प्रगती करीत आहे.

दादासाहेब फाळके यांनी दिग्दर्शित केलेला "राजा हरिश्चंद्र," १९१३ साली प्रसिद्ध झालेला पहिला मराठी चित्रपट म्हणून ओळखला जातो. दादासाहेब फाळके पुरस्कार हा भारत सरकारचा दरवर्षी भारतीय चित्रपटसृष्टीत जीवनगौरव भरण्यासाठी दिला जाणारा प्रतिष्ठित पुरस्कार आहे.

विकिपीडियावर संपूर्ण लेख वाचा →