भंगारीकरण (इंग्रजी : Enshittification), ज्याला इंग्रजीत एन्शिटिफिकेशन किंवा प्लॅटफॉर्म डीके असेही म्हणतात, ही एक अशी प्रक्रिया आहे ज्यामध्ये दुहेरी ऑनलाइन उत्पादने आणि सेवांचा दर्जा हळू हळू काळासोबत घसरतो. सुरुवातीला, विक्रेते वापरकर्त्यांना आकर्षित करण्यासाठी उच्च-गुणवत्तेच्या वस्तू आणि सेवा तयार करतात, नंतर व्यावसायिक ग्राहकांना अधिक चांगल्या प्रकारे सेवा देण्यासाठी त्या वस्तूंचा दर्जा कमी करतात आणि शेवटी भागधारकांसाठी अल्पकालीन नफा वाढवण्यासाठी वापरकर्ते आणि व्यावसायिक ग्राहक या दोघांसाठीही त्यांच्या सेवांचा दर्जा खालावतात.
कॅनेडियन लेखक कोरी डॉक्टरॉव यांनी नोव्हेंबर २०२२ मध्ये इंग्रजीत 'एनशिटिफिकेशन' हा नवशब्द तयार केला.
भंगारीकरण कमी करण्यासाठी डॉक्टरॉ दोन मार्ग सांगतात: एंड-टू-एंड तत्त्वाचे पालन करणे, जे असे प्रतिपादन करते की प्लॅटफॉर्मने अल्गोरिदम-चालित निर्णयांपेक्षा वापरकर्त्यांच्या विनंत्यांना प्रतिसाद म्हणून डेटा प्रसारित केला पाहिजे; आणि बाहेर पडण्याच्या अधिकाराची हमी देणे — म्हणजेच, वापरकर्त्याला डेटाचा प्रवेश न गमावता प्लॅटफॉर्म सोडण्यास सक्षम करणे, ज्यासाठी आंतरकार्यक्षमता आवश्यक आहे. या उपायांचा उद्देश ऑनलाइन प्लॅटफॉर्मचे मानक आणि विश्वासार्हता टिकवून ठेवणे, वापरकर्त्याच्या समाधानावर भर देणे आणि बाजारातील स्पर्धेला प्रोत्साहन देणे हा आहे.
फायनॅन्शिअल टाइम्समधील २०२४ च्या एका संपादकीय लेखात, डॉक्टरॉव यांनी असा युक्तिवाद केला की "अगदी प्रत्येक गोष्टीचे 'भंगारीकरण' होत आहे" आणि "भंगारीकृत" प्लॅटफॉर्म मानवतेला "भंगारीकृत" काळात नेत आहेत.
भंगारीकरण
जाणून घ्या आश्चर्यकारक तथ्ये.
