ब्रिटिश संग्रहालय

ब्रिटिश संग्रहालय (इंग्रजी: British Museum) हे लंडनच्या ब्लूम्सबरी परिसरातील मानवी इतिहास, कला आणि संस्कृती यांना समर्पित असलेले एक सार्वजनिक संग्रहालय आहे. या संग्रहालयातील आठ दशलक्ष कामांचा कायमस्वरूपी संग्रह हा अस्तित्वातील सर्वात मोठा आणि सर्वसमावेशक असा संग्रह आहे. हे संग्रहालय मानवी संस्कृतीच्या सुरुवातीपासून आजपर्यंतच्या कथेचे दस्तऐवजीकरण करते. ब्रिटिश म्युझियम हे जगातील पहिले सार्वजनिक राष्ट्रीय संग्रहालय होते.

१७५३ मध्ये मुख्यत्वे अँग्लो-आयरिश चिकित्सक आणि शास्त्रज्ञ सर हंस स्लोन यांच्या संग्रहावर आधारित या म्युझियमची स्थापना करण्यात आली होती. हे संग्रहालय प्रथम १९५९ मध्ये सध्याच्या इमारतीच्या जागेवर मोंटागु हाऊसमध्ये लोकांसाठी उघडले गेले. पुढील २५० वर्षांमध्ये संग्रहालयाचा विस्तार मुख्यत्वे ब्रिटिश वसाहतवादाचा परिणाम होता; परिणामी अनेक शाखा या संस्था किंवा उपविभाग म्हणून स्वतंत्र झाल्या. यामध्ये पहिल्यांदा १८८१ मध्ये नैसर्गिक इतिहास संग्रहालय स्वतंत्र झाले.

१९७३ मध्ये ब्रिटिश लायब्ररी ऍक्ट १९७२ ने ग्रंथालय विभाग ब्रिटिश म्युझियमपासून विलग केला. परंतु १९९७ पर्यंत त्याच वाचन कक्ष आणि इमारतीमध्ये आता विभक्त झालेल्या ब्रिटिश लायब्ररी सुरू ठेवली गेली. हे संग्रहालय डिजिटल, संस्कृती, मीडिया आणि स्पोर्ट विभागाद्वारे प्रायोजित केलेली एक गैर-विभागीय सार्वजनिक संस्था आहे. यूकेमधील सर्व राष्ट्रीय संग्रहालयांप्रमाणेच कर्ज प्रदर्शनांचा अपवाद वगळता येथे कोणतेही प्रवेश शुल्क आकारले जात नाही.

इतर देशांमध्ये उगम पावलेल्या या संग्रहालयातील सर्वात प्रसिद्ध वस्तूंपैकी लहान प्रमाणातील मालकी विवादित आहे आणि प्रत्यावर्तन दाव्यांद्वारे आंतरराष्ट्रीय विवादाचा विषय आहे. यामध्ये विशेषतः ग्रीसच्या एल्गिन मार्बल्स, आणि इजिप्तच्या रोसेटा स्टोनचा समावेश होतो. संग्रहालय दररोज सकाळी 10:00 ते संध्याकाळी 5:00 पर्यंत खुले असते.

विकिपीडियावर संपूर्ण लेख वाचा →