हिंदू धर्म आणि बौद्ध धर्म हे दोन्ही प्राचीन धर्म आहेत आणि दोन्हीही भारतभूमीवरून उदयास आले आहेत. गौतम बुद्ध हा हिंदू धर्माच्या वैष्णव पंथातील दहावा अवतार मानला जातो, मात्र बौद्ध धर्म हे मत नाकारतो.
ओल्डनबर्गचा असे मत आहे की, बुद्धापूर्वी तत्त्वज्ञानाचे चिंतन निरंकुश झाले होते. तत्त्वांवरील चर्चा अराजकतेकडे नेली जात होती. बुद्धांच्या शिकवणींमधील ठोस तथ्यांकडे परत जाण्याचा सतत प्रयत्न चालू आहे. त्यांनी वेद, पशूंचे यज्ञ बळी आणि ईश्वर यांना नकार दिला. ईश्वर, वेद आणि प्राणी बळी यांच्यावर केलेली टीका भूरीद जातक कथेत आढळते.
बौद्ध धर्म हा भारतीय विचारसरणीचा सर्वात विकसित प्रकार आहे आणि तो हिंदू धर्म (सनातन धर्म) सदृश आहे. दया, क्षमा, अपरिग्रह इत्यादी हिंदू धर्माची दहा चिन्हे बौद्ध धर्माप्रमाणेच आहेत. हिंदू धर्मात मूर्तीपूजा कायम आहे, तसेच बौद्ध मंदिरेही मूर्तींनी भरली आहेत. प्रसिद्ध इंग्रजी प्रवासी डॉ. डी.एल. स्नेल्गोव्ह यांनी आपल्या 'द बुद्धिस्ट हिमालय' पुस्तकात लिहिले आहे की, "मी सतलज खोरे ओलांडून भारतात आलो", तेव्हाकाश्मीर ते सतलज हा मार्ग एकच होता. हा तो काळ आहे जेव्हा काश्मीर हे भारतीय यंत्रणेचे केंद्र होते, म्हणून बौद्ध लोकांनी भारतीय यंत्रणेचा स्वीकार करणे आश्चर्यकारक नाही.
बौद्ध धर्म आणि हिंदू धर्म
तुम्हाला हे नक्कीच माहित नसेल!