थीबी (उपग्रह)

थीबी हा गुरू ग्रहाचा अंतर्गत उपग्रह असून अंतराच्या दृष्टीने गुरूपासूनचा चौथा उपग्रह आहे. या उपग्रहाचा शोध ५ मार्च १९७९ रोजी व्हॉयेजर १ या अंतराळयानाने घेतलेल्या छायाचित्रांच्या आधारे शास्त्रज्ञ स्टीवन पी. सिन्नॉट यांनी लावला. सुरुवातीला याला S/1979 J 2 असे तात्पुरते नाव देण्यात आले होते. पुढे गॅलिलिओ अंतराळयानाने या उपग्रहाची अधिक सविस्तर छायाचित्रे टिपली होती. १९८३ मध्ये ग्रीक पौराणिक कथेतील झ्यूसची प्रेयसी असलेल्या थीबी या जलपरीच्या नावावरून या उपग्रहाचे अधिकृत नामकरण करण्यात आले. गुरूच्या अंतर्गतातील इतर उपग्रहांप्रमाणेच थीबी देखील गुरूभोवती परिभ्रमण करताना एकाच बाजूने त्याला तोंड करून फिरतो.

थीबी हा अनियमित (अगोलाकार) आकाराचा उपग्रह असून त्याचे सरासरी परिमाण सुमारे ११६ × ९८ × ८४ किलोमीटर आहे. गुरूच्या आतील चार लहान उपग्रहांपैकी हा आकारमानाने दुसऱ्या क्रमांकाचा मोठा उपग्रह मानला जातो. या उपग्रहाचा पृष्ठभाग अत्यंत गडद आणि लालसर रंगाचा असून त्यावर मोठे उल्काविवरे आहेत. थीबी गुरूपासून सुमारे २,२२,००० किलोमीटर अंतरावर सुमारे १६ तासांत एक प्रदक्षिणा पूर्ण करतो. या उपग्रहाच्या पृष्ठभागावरून अंतराळात उडून गेलेल्या धुलीकणांमुळे गुरूच्या सभोवतालच्या धुलिमय कड्यांपैकी एक असलेले थीबी गॉसामेर रिंग (Thebe gossamer ring) तयार झाले आहे.

विकिपीडियावर संपूर्ण लेख वाचा →