तेल गळती

तेल गळती म्हणजे मानवी क्रियाकलापांमुळे द्रव पेट्रोलियम हायड्रोकार्बन वातावरणात, विशेषतः सागरी परिसंस्थेत सोडणे होय. हे एक प्रदूषणाचे रूप आहे. हा शब्द सामान्यतः सागरी तेल गळतीसाठी वापरला जातो, जिथे तेल समुद्रात किंवा किनारपट्टीच्या पाण्यात सोडले जाते, परंतु जमिनीवरही गळती होऊ शकते. टँकर, ऑफशोअर प्लॅटफॉर्म, ड्रिलिंग रिग आणि तेल विहिरींमधून कच्च्या तेलाच्या बाहेर पडण्यामुळे तेल गळती होऊ शकते. त्यामध्ये पेट्रोल आणि डिझेल इंधन यासारख्या शुद्ध पेट्रोलियम उत्पादनांचे तसेच त्यांच्या उप-उत्पादनांचे गळती देखील असू शकते. याव्यतिरिक्त, मोठ्या जहाजांद्वारे वापरले जाणारे जड इंधन, जसे की बंकर इंधन, किंवा कोणत्याही तेलकट कचरा किंवा टाकाऊ तेलाचे गळती, अशा घटनांना कारणीभूत ठरतात. या गळतीचे गंभीर पर्यावरणीय आणि आर्थिक परिणाम होऊ शकतात.

तेल सांडल्याने पक्ष्यांच्या पिसाराच्या रचनेत आणि सस्तन प्राण्यांच्या फरमध्ये प्रवेश होतो, ज्यामुळे त्यांची इन्सुलेट करण्याची क्षमता कमी होते आणि त्यांना तापमानातील चढउतारांना अधिक असुरक्षित बनवते आणि पाण्यात ते कमीवेळ राहू शकतात. तेल सांडल्यानंतर स्वच्छता आणि पुनर्प्राप्ती करणे कठीण असते आणि ते अनेक घटकांवर अवलंबून असते, ज्यामध्ये सांडलेल्या तेलाचा प्रकार, पाण्याचे तापमान (बाष्पीभवन आणि जैवविघटन प्रभावित करणे), आणि कोणत्या प्रकारचे किनारे आणि समुद्रकिनाऱ्यांचा समावेश आहे. सांडलेल्या पाण्याला साफ करण्यासाठी आठवडे, महिने किंवा वर्षे देखील लागू शकतात.

विकिपीडियावर संपूर्ण लेख वाचा →