उमरखेड तालुका

उमरखेड हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील व विदर्भातील यवतमाळ जिल्ह्याचा एक तालुका आहे. उमरखेड तालुका यवतमाळ जिल्ह्यातील एक प्रमुख शहर आहे. उमरखेड शहराच्या दक्षिणेस नांदेड जिल्ह्यातील हदगाव तालुका आहे. इथे उंबराची खूप झाडे असल्यामुळे या गावाचे नाव उंबरखेड आणि पुढे त्याचाच अपभ्रंश उमरखेड असा झाला आहे.

राणी लक्ष्मीबाई यांचे वडील मोरोपंत तांबे यांचा जन्म 1811 रोजी ह्याच गावी झाला असा दावा‌ केला जातो. परंतु ह्याची ऐतिहासिक नोंद कुठे मिळत नाही.

पण काही ऐतिहासिक नोंदी नुसार मोरोपंत तांबे यांचा जन्म 1811 रोजी हमीरपूरच्या उमराहट येथे झाल्याचा संदर्भ काही दस्तावेजात आहे. मोरोपंतांचे आजोबा कृष्णराव तांबे हे 1738 रोजी बुंदेलखंड मोहिमेस गेले. थोरले बाजीराव पेशवे यांनी त्यांस हमीरपूर आणि बांदा संस्थानाची सुभेदारी दिली. काही काळाने त्यांना परत पुण्यास बोलावले आणि तांबे वाडा बांधून तेथेच राहीले. 1761 च्या पानिपत युद्धावर गेले असता परत येताना ते हमीरपूच्या उमराहट येथे स्थायी झाले. तेथेच मोरोपंतांचा जन्म झाला. 1815 रोजी मोरोपंत आपल्या वडिलांसह काशी येथे चिमाजी अप्पा पेशवे यांच्या आश्रयास गेले.

उमरखेड तालुक्यालगत पैनगंगा नदी आहे. पैनगंगा या नदीवर असलेला सहस्रकुंड धबधबा हे यवतमाळ जिल्ह्यातील आणि विदर्भातील प्रमुख पर्यटन स्थळ आहे.

हे शहर नांदेड पासून सुमारे ७० कि.मी.वर आणि पुसद पासून ४० कि.मी.वर आहे.

विकिपीडियावर संपूर्ण लेख वाचा →