आकाश क्षेपणास्त्र

भारताच्या संरक्षण सामग्रीत असलेले हे आकाश क्षेपणास्त्र जमिनीवरून हवेत मारा करणारे क्षेपणास्त्र आहे. हे भारतीय बनावटीचे असून याचा पल्ला 25 किलोमीटरपर्यंत आहे. हे ५५ किलो स्फोटके घेऊन प्रवास करू शकते.

‘आकाश’चे वजन ७२० किलो असून त्याची लांबी ५.२ मीटर आहे. या क्षेपणास्त्रात अण्वस्त्रे वाहून नेण्याची क्षमता आहे. ध्वनीच्या साडेतीनपट वेगाने हे क्षेपणास्त्र प्रवास करते. त्याला वेळ पडल्यास जागा बदलणाऱ्या मोबाईल लॉंचरवरून डागण्याची क्षमता भारताने विकसित केली आहे.

आकाश क्षेपणास्त्र प्रणालीतील एक बॅटरीमध्ये PESA 3D राजेंद्र रडार आणि प्रत्येकी तीन क्षेपणास्त्र असलेले चार प्रक्षेपक (लॉन्चर) असतात, आणि हे सर्व परस्पर जोडलेले असतात.प्रत्येक बॅटरी 64 लक्ष्यांचा मागोवा घेऊ शकते आणि त्यापैकी 12 वर हल्ला करू शकते.या क्षेपणास्त्रात 60 किलोग्रॅम वजनाचा उच्च-स्फोटक, पूर्व-तुकडे केलेला वॉरहेड असतो, ज्यामध्ये प्रॉक्सिमिटी फ्यूज असतो. आकाश प्रणाली पूर्णपणे गतिमान (मोबाइल) असून चालत्या वाहनांच्या ताफ्याचे संरक्षण करण्यास सक्षम आहे.प्रक्षेपण प्लॅटफॉर्मला चाकांवर चालणाऱ्या आणि ट्रॅक असलेल्या दोन्ही प्रकारच्या वाहनांशी एकत्रित केले गेले आहे. जरी आकाश प्रणाली मुख्यतः हवाई संरक्षणासाठीची क्षेपणास्त्र प्रणाली (SAM) म्हणून डिझाइन करण्यात आली असली, तरी ती क्षेपणास्त्र संरक्षणाच्या भूमिकेसाठीही चाचणी करण्यात आली आहे.ही प्रणाली सुमारे २००० कि.मी क्षेत्राला हवाई संरक्षण क्षेपणास्त्र कव्हरेज प्रदान करते. रडार प्रणालींसह (WLR आणि Surveillance) भारतीय सैन्यदलाने दिलेल्या आकाश क्षेपणास्त्र प्रणालीच्या एकत्रित आदेशांची एकूण किंमत इतकी आहे.

विकिपीडियावर संपूर्ण लेख वाचा →