अरबी समुद्र

भारताच्या पश्चिमेला असलेल्या समुद्राला अरबी समुद्र (अरबी भाषा: بحر العرب बह्र अल-अरब; संस्कृत: सिन्धु सागर) असे म्हणतात. या समुद्राच्या पूर्वेस भारत, उत्तरेस पाकिस्तान व इराण, तर पश्चिमेस अरबी द्वीपकल्प आहेत. सोमालियातील केप ग्वार्डाफुईपासून कन्याकुमारी (केप कोमोरिन) पर्यंतची काल्पनिक रेषा या समुद्राची दक्षिण सीमा मानली जाते. या समुद्राचे क्षेत्रफळ ३८,६२,००० चौरस कि.मी. आहे.

अरबी समुद्र हा उत्तर हिंद महासागराचा एक प्रदेश आहे जो उत्तरेला पाकिस्तान, इराण आणि ओमानचे आखात, पश्चिमेला एडनच्या आखात, गार्डाफुई चॅनेलने वेढलेला आहे. आणि अरबी द्वीपकल्प, आग्नेयेला लॅकॅडिव्ह समुद्र,[1] नैऋत्येस सोमालिया,[2] आणि पूर्वेस भारत. त्याचे एकूण क्षेत्रफळ 3,862,000 किमी 2 (1,491,000 चौरस मैल) आहे आणि त्याची कमाल खोली 4,652 मीटर (15,262 फूट) आहे. पश्चिमेला एडनचे आखात अरबी समुद्राला बाब-अल-मंदेबच्या सामुद्रधुनीतून लाल समुद्राला जोडते आणि ओमानचे आखात वायव्येला असून ते पर्शियन खाडीला जोडते.

या समुद्रातून शेकडो वर्षे भारत, आफ्रिका आणि अरबस्तान दरम्यान व्यापारी जहाजे येजा करीत आहेत. इंग्रज आणि पोर्तुगीज व्यापाऱ्यांचे मुघलांशी व्यापारी संबंध ह्याच समुद्रातून वाढले. तसेच मराठा नौसेनेने अरबी समुद्रावर गाजवलेले वर्चस्वही खूप अतुलनीय आहे.

विकिपीडियावर संपूर्ण लेख वाचा →