अच्युतदेवराय

अच्युत देव राय (मृत्यू:- जून १५४२) हे विजयनगरचे सम्राट होते, ज्यांनी १५२९ मध्ये त्यांचे मोठे भाऊ कृष्णदेवराय यांच्या मृत्यूनंतर त्यांची जागा घेतली.

अच्युतरायाने कन्नड कवी चातू विठ्ठलनाथ, कर्नाटकी संगीताच्या प्रमुख प्रवर्तकांपैकी एक असलेले महान संगीतकार आणि गायक पुरंदरदास, आणि संस्कृत विद्वान राजनाथ दिंडीमा द्वितीय यांना आश्रय दिला. त्याच्या मृत्यूनंतर, उत्तराधिकारावरून वाद निर्माण झाला, ज्यामुळे विजयनगर गृहयुद्ध पेटले. त्याचा मुलगा पहिला वेंकट त्याच्यानंतर गादीवर आला, पण त्याने फारच कमी काळ राज्य केले आणि सिंहासनाचे अनेक दावेदार मारले गेलेल्या एका गोंधळलेल्या उत्तराधिकार वादात तो मारला गेला. हा वाद तेव्हा संपुष्टात आला, जेव्हा त्याचा पुतण्या (धाकट्या भावाचा मुलगा) सदाशिव राय, कृष्णदेवरायाचा जावई असलेल्या राम रायाच्या राजप्रतिनिधीत्वाखाली, लहानपणीच सम्राट झाला. त्याच्या मुख्य राणीचे नाव वरदंबिका होते. सदाशिव राय हा बहुधा वरदंबिकेची बहीण हेमावती आणि तिचा पती रंगराय, जो राजा अच्युतरायाचा धाकटा भाऊ होता, यांचा मुलगा असावा. त्यांची दुसरी राणी, तिरुमलांबा, वरदंबिका परिणय कॅम्पूची रचना करण्यासाठी प्रसिद्ध कवयित्री होती.

त्याच्या कारकिर्दीत, फर्नाओ नुनिझ, एक पोर्तुगीज-ज्यू प्रवासी, इतिहासकार आणि घोडे व्यापारी यांनी भारताला भेट दिली आणि विजयनगरमध्ये तीन वर्षे घालवली.

विकिपीडियावर संपूर्ण लेख वाचा →