अघोष कण्ठ्य स्पर्श हा एक प्रकारचा व्यंजनात्मक ध्वनी आहे जो जास्तीतर सगळ्या बोलल्या जाणाऱ्या भाषांमध्ये वापरला जातो. मराठीत 'क'चा अक्षर, जसे 'कवच' या शब्दात ही ध्वनी स्पष्टपणे दिसते. आंतरराष्ट्रीय ध्वन्यात्मक वर्णमालेमध्ये या ध्वनीचे प्रतिनिधित्व करणारे चिन्ह [k] आहे.
[k] हा ध्वनी अनेक भाषांमध्ये आहे. बहुतेक भाषांमध्ये किमान एक साधा [k] असतो. आणि काही जण एकापेक्षा जास्त प्रकार ओळखतात. अनेक भाषांमध्ये महाप्राण आणि साधा [k] यांच्यात द्विमार्गी भेद देखील असतो. मराठीत असा भेद क आणि ख या दोन अक्षरांच्या फरकमध्ये दिसतो. फक्त काही नेमके भाषांमध्ये अघोष कण्ठ्य स्पर्श हे व्यंजन नसते, उदा. उत्तर अझरबैजानी, ताहिती आणि मंगोली .
काही भाषांमध्ये अघोष प्रकण्ठ्य किंवा पश्चतालव्य स्पर्श व्यंजन असते, ज्याचा उच्चार नमुनेदार तालव्य स्पर्श व्यंजनाच्या उच्चारस्थानापेक्षा किंचित अधिक समोर होतो, परंतु नमुनेदार तालव्य स्पर्श व्यंजनाइतका समोर नसतो .
याउलट, काही भाषांमध्ये अघोष पश्चकण्ठ्य स्पर्श असतो, ज्याचा उच्चार नमुनेदार कण्ठ्य स्पर्शापेक्षा किंचित मागे होतो, जरी तो नमुनेदार अलिजिह्वीय स्पर्शाइतका मागे नसतो.
अघोष कण्ठ्य स्पर्श
तुम्हाला हे नक्कीच माहित नसेल!