स्त्रीवादाची पहिली-लाट

स्त्रीवादाची पहिली लाटेच्या काळात स्त्रीवादी क्रियाकलाप आणि विचारांचा उगम झाला. स्त्रीवादाची लाट ही घटना पाश्चात्य जगाच्या दृष्टीकोनातून १९ व्या आणि २० व्या शतकाच्या सुरुवातीच्या काळात संपूर्ण पाश्चात्य जगामध्ये झाला. पूर्वेकडील देशात स्त्रीवाद पूर्वीपासूनच त्यांच्या संस्कृतीचा भाग होता. स्त्रीवादाची ही लाट कायदेशीर मुद्द्यांवर लक्ष केंद्रित करते, प्रामुख्याने महिलांचा मतदानाचा हक्क सुरक्षित करते. स्त्रीवाद हा शब्द सहसा समानार्थीपणे स्त्रीवादाच्या उदारमतवादी प्रकारच्या महिला चळवळीसाठी वापरला जातो. आंतरराष्ट्रीय महिला युती आणि त्याच्या सहयोगी संस्थांसह महिला हक्क चळवळी पहिल्या लाटेत मूळ होत्या. ही स्त्रीवादी चळवळ अजूनही मुख्यतः कायदेशीर दृष्टीकोनातून समानतेवर केंद्रित आहे.

मार्च १९६८ मध्ये स्त्रीवादाची पहिली-लाट या शब्दाचा सर्वात पहिला वापर पत्रकार मार्था लियर हिने न्यू यॉर्क टाइम्स मॅगझिन मधील "स्त्रीवादाची दुसरी-लाट: स्त्रियांना काय हवे आहे?" नावाच्या स्वतःच्या एका लिखाणात वापरला होता. पहिली-लाट प्रत्यक्षात स्त्रीयांचा राजकारणातील सहभागावर होता परंतु खरतर त्याचे लक्ष अलिखित असमानतेवर असायला हवा होता. या लाटेचे रुपक छान रित्या स्थापित केले गेले होते. परंतु महिलांच्या मुक्तीचा एक अरुंद दृष्टीकोन तयार केल्याबद्दल टीका त्यावर केली जाते. हीच गोष्ट सक्रियतेची वंशावळ मिटवते आणि काही विशिष्ट दृश्यमान कलाकारांवरच लक्ष केंद्रित करते. "पहिली-लाट" हा शब्द आणि अधिक व्यापकपणे या चळवळीवरच प्रश्न उपस्थित केला जातो. जेव्हा गैर-पश्चिम संदर्भात महिलांच्या हालचालींचा संदर्भ दिला जातो तिथे हा शब फारच तोकडा पडतो. कारण शब्दावलीचे कालावधीकरण आणि विकास पूर्णपणे पाश्चात्य स्त्रीवादाच्या घटनांवर आधारित आहे. आणि म्हणूनच गैर-पश्चिम घटनांवर अचूक पद्धतीने लागू केले जाऊ शकत नाही. तथापि, लैंगिक समतेसाठी राजकीय चळवळीत सहभागी झालेल्या महिलांनी कायदेशीर हक्कांच्या पाश्चात्य स्त्रीवादींच्या मागण्यांवर त्यांच्या योजनांचे मॉडेलिंग केले. हे पाश्चात्य पहिल्या लाटेशी जोडलेले आहे आणि १९ व्या शतकाच्या उत्तरार्धात घडले आणि १९३० च्या दशकात वसाहतवादविरोधी राष्ट्रवादी चळवळीच्या संबंधात चालू होते.

विकिपीडियावर संपूर्ण लेख वाचा →