स्कर्वी किंवा स्कॉर्ब्युटस हा व्हिटॅमिन सी (ॲस्कॉर्बिक ॲसिड) च्या कमतरतेमुळे होणारा कमतरतेचा आजार (कुपोषणाची स्थिती) आहे. कमतरतेच्या सुरुवातीच्या लक्षणांमध्ये अशक्तपणा, थकवा आणि हात-पाय दुखणे यांचा समावेश होतो. उपचार न केल्यास, लाल रक्तपेशी कमी होणे, हिरड्यांचे आजार, केसांमध्ये बदल आणि त्वचेतून रक्तस्त्राव होऊ शकतो. स्कर्व्हीचा आजार जसजसा बळावतो, तसतसे जखमा लवकर न भरणे, व्यक्तिमत्त्वात बदल आणि शेवटी संसर्ग किंवा रक्तस्रावामुळे मृत्यू होऊ शकतो.
लक्षणे दिसण्यापूर्वी आहारात व्हिटॅमिन सीचे प्रमाण कमीतकमी एक महिना कमी किंवा अजिबात नसावे लागते. आधुनिक काळात, स्कर्वी हा आजार सामान्यतः दुर्लक्षित मुलांमध्ये, मानसिक विकार असलेल्या व्यक्तींमध्ये, असामान्य खाण्याच्या सवयी असलेल्यांमध्ये, मद्यपान करणाऱ्यांमध्ये आणि एकटे राहणाऱ्या वृद्ध लोकांमध्ये आढळतो. इतर जोखमीच्या घटकांमध्ये आतड्यांतील शोषण कमी होणे आणि डायलिसिस यांचा समावेश आहे.
जवळपास सर्व प्राणी, वनस्पती आणि इतर जीव त्यांचे व्हिटॅमिन सी तयार करतात, परंतु मानव आणि काही इतर जण ते करत नाहीत. व्हिटॅमिन सी, एक अँटिऑक्सिडंट, कोलेजन, कार्निटाइन आणि कॅटेकोलामाइन्सचे बिल्डिंग ब्लॉक्स बनवण्यासाठी आवश्यक असते आणि अन्नातून लोहाचे शोषण करण्यासाठी आतड्यांना मदत करते. रोगाचे निदान सामान्यतः बाह्य स्वरूप, एक्स-रे आणि उपचारानंतर होणाऱ्या सुधारण्याने होते.
सर्वोत्तम परिणामासाठी तोंडावाटे व्हिटॅमिन सी पूरक किंवा शिरेद्वारे देऊन उपचार केला जातो. बऱ्याचदा काही दिवसांत सुधारणा सुरू होते आणि काही आठवड्यांत पूर्णपणे बरे वाटते. आहारातील व्हिटॅमिन सीच्या स्रोतांमध्ये कच्ची लिंबूवर्गीय फळे आणि लाल ढोबळी मिरची, ब्रोकोली आणि टोमॅटो यांसारख्या अनेक कच्च्या भाज्यांचा समावेश होतो. अन्न शिजवल्याने अनेकदा पदार्थांमधील व्हिटॅमिन सीचे शिल्लक प्रमाण कमी होते.
स्कर्वी
याबद्दल तुम्हाला सर्वकाही माहित आहे का?
