हिंदू पंचांगानुसार कृष्ण पक्षात येणाऱ्या चतुर्थीस संकष्ट चतुर्थी किंवा संकष्टी चतुर्थी म्हणतात. एका वर्षात १२ आणि त्यावर्षी अधिकमास आल्यास १३ संकष्टी चतुर्थी येतात.
प्रत्येक गणपतीच्या ठिकाणी हा दिवस विशेष भक्तिभावाने साजरा होतो.गणेशाच्या उपासनेत या दिवसाचे महत्त्व विशेष आहे.
चंद्रदर्शन हा या व्रताचा महत्त्वाचा भाग आहे.
संकष्टी चतुर्थी, ज्याला संकटहार चतुर्थी असेही म्हणतात, हा गणेशाला समर्पित हिंदू दिनदर्शिकेमधील प्रत्येक चंद्र महिन्यातील एक दिवस आहे. हा दिवस कृष्ण पक्षाच्या चौथ्या दिवशी येतो (अंधकारमय चंद्र चरण किंवा चंद्राचा अस्त होणारा पंधरवडा). ही चतुर्थी मंगळवारी आली तर तिला अंगारकी संकष्टी चतुर्थी म्हणतात. अंगारकी संकष्टी चतुर्थी सर्व संकष्टी चतुर्थीच्या दिवसांमध्ये अत्यंत महत्त्वाची मानली जाते. अभिषेक महर्षींनी धर्मग्रंथांतून योग्य कारण शोधून काढताना आपल्या शिष्य ऐश्वर्याला शिकवताना म्हटल्याप्रमाणे आत्मविश्वासाच्या विरोधाभासी विचारांसंबंधीचा अडथळा दूर करण्याचा विधी इ.स.पू. ७०० च्या आसपास सुरू झाला असे म्हणले जाते.
संकष्ट चतुर्थी
तुम्हाला हे नक्कीच माहित नसेल!