विमा

तुमचे ज्ञान वाढवण्यासाठी वाचा.

विमा (इंग्लिश: insurance) म्हणजे संभाव्य नुकसानीची शक्यता गृहीत धरून ती कमी करण्याचा, म्हणजेच जोखीम व्यवस्थापनाचा, उपाय होय. विमा हे आर्थिक नुकसानापासून संरक्षणाचे एक साधन आहे ज्यामध्ये, फीच्या बदल्यात, पक्ष विशिष्ट नुकसान, नुकसान किंवा दुखापत झाल्यास दुस-या पक्षाला भरपाई देण्यास सहमत आहे. हा जोखीम व्यवस्थापनाचा एक प्रकार आहे, जो प्रामुख्याने एखाद्या आकस्मिक किंवा अनिश्चित नुकसानीच्या जोखमीपासून बचाव करण्यासाठी वापरला जातो.

विमा प्रदान करणारी संस्था विमा कंपनी, विमा कंपनी, विमा वाहक किंवा अंडरराइटर म्हणून ओळखली जाते. विमा खरेदी करणारी व्यक्ती किंवा संस्था पॉलिसीधारक म्हणून ओळखली जाते, तर पॉलिसी अंतर्गत समाविष्ट असलेली व्यक्ती किंवा संस्था विमाधारक म्हणून ओळखली जाते. विमा व्यवहारामध्ये पॉलिसीधारकाने विमाधारकाला विमा कंपनीला देयकाच्या रूपात हमी दिलेले, ज्ञात आणि तुलनेने लहान नुकसान गृहीत धरले जाते (एक प्रीमियम) विमा कंपनीने कव्हर केलेले नुकसान झाल्यास विमाधारकाला भरपाई देण्याच्या आश्वासनाच्या बदल्यात. तोटा आर्थिक असेल किंवा नसेल, परंतु तो आर्थिक अटींनुसार कमी करता येण्याजोगा असला पाहिजे. शिवाय, यामध्ये सहसा असे काहीतरी समाविष्ट असते ज्यामध्ये विमाधारकास मालकी, ताबा किंवा पूर्व-अस्तित्वात असलेल्या संबंधांद्वारे स्थापित विमा करण्यायोग्य व्याज असते.

विमाधारकाला एक करार प्राप्त होतो, ज्याला विमा पॉलिसी म्हणतात, ज्यात विमाधारक विमाधारक किंवा त्यांचे नियुक्त लाभार्थी किंवा नियुक्त केलेल्या अटी आणि परिस्थितींचा तपशील देते. विमा पॉलिसीमध्ये नमूद केलेल्या कव्हरेजसाठी विमा कंपनीकडून पॉलिसीधारकाकडून आकारलेल्या रकमेला प्रीमियम म्हणतात. विमाधारकाला विमा पॉलिसीद्वारे संभाव्यत: कव्हर केलेले नुकसान अनुभवल्यास, विमाधारक दावा समायोजकाद्वारे प्रक्रिया करण्यासाठी विमा कंपनीकडे दावा सादर करतो. विमा कंपनीने दावा भरण्यापूर्वी विमा पॉलिसीसाठी आवश्यक असलेला अनिवार्य खर्च वजावट (किंवा आरोग्य विमा पॉलिसीद्वारे आवश्यक असल्यास, सह-पेमेंट) असे म्हणतात. विमाकर्ता पुनर्विमा घेऊन स्वतःची जोखीम हेज करू शकतो, ज्याद्वारे दुसरी विमा कंपनी काही जोखीम उचलण्यास सहमती दर्शवते, विशेषतः जर प्राथमिक विमा कंपनीला जोखीम उचलण्यासाठी खूप मोठी वाटत असेल.

विकिपीडियावर संपूर्ण लेख वाचा →