वीज हा आधुनिक जीवनाचा एक मूलभूत भाग आहे आणि घरे, व्यवसाय आणि उद्योगांमध्ये वीज कार्यक्षमतेने वितरित केली जाते हे सुनिश्चित करण्यासाठी विद्युत उर्जा संप्रेषण महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावते. इलेक्ट्रिकल पॉवर ट्रान्समिशन ही उच्च-व्होल्टेज विद्युत उर्जा जनरेटिंग स्टेशनपासून प्राथमिक ग्राहकांपर्यंत प्रसारित करण्याची प्रक्रिया आहे, जे नंतर दुय्यम ग्राहकांना वीज वितरीत करतात. या लेखात, आम्ही इलेक्ट्रिकल पॉवर ट्रान्समिशन सिस्टमचे विविध घटक आणि वीज सुरक्षितपणे आणि कार्यक्षमतेने वितरित केली जाते याची खात्री करण्यासाठी त्यांची भूमिका जाणून घेऊ.
इलेक्ट्रिकल पॉवर ट्रान्समिशन सिस्टमचा पहिला घटक म्हणजे जनरेटिंग स्टेशन. जनरेटिंग स्टेशन्स अशा सुविधा आहेत ज्या जीवाश्म इंधन, अणुऊर्जा आणि पवन आणि सौर उर्जा यांसारख्या अक्षय उर्जा स्त्रोतांसारख्या विविध स्त्रोतांपासून वीज निर्माण करतात. जनरेटिंग स्टेशनवर व्युत्पन्न होणारी वीज सामान्यत: कमी व्होल्टेजवर असते आणि लांब अंतरावर ट्रान्समिशनसाठी ती जास्त व्होल्टेजपर्यंत वाढवणे आवश्यक असते. इथेच स्टेप अप ट्रान्सफॉर्मर येतात. स्टेप अप ट्रान्सफॉर्मर जनरेटिंग स्टेशनवर निर्माण होणाऱ्या विजेचा व्होल्टेज लांब अंतरावर ट्रान्समिशनसाठी योग्य पातळीवर वाढवतात.व्होल्टेज वाढल्यानंतर, ट्रान्समिशन लाइन्स वापरून वीज लांब अंतरावर प्रसारित केली जाते. ट्रान्समिशन लाईन्स सामान्यत: अॅल्युमिनियम किंवा तांब्यापासून बनवलेल्या असतात आणि उंच धातूच्या टॉवर्सद्वारे समर्थित असतात.
विजेच्या उच्च व्होल्टेजमुळे ऊर्जेची महत्त्वपूर्ण हानी न होता लांब अंतरावर प्रसारित केली जाऊ शकते. एकदा वीज त्याच्या गंतव्यस्थानावर पोहोचली की, ती सबट्रांसमिशन लाईन्सवर वितरित करण्यापूर्वी ती कमी व्होल्टेजवर जाणे आवश्यक आहे. इथेच स्टेप डाउन ट्रान्सफॉर्मर येतात. स्टेप डाउन ट्रान्सफॉर्मर विजेचा व्होल्टेज सबट्रांसमिशन लाईन्सच्या वितरणासाठी योग्य पातळीवर कमी करतात.त्यानंतर सबट्रांसमिशन लाइन प्राथमिक ग्राहकांना वीज वितरीत करतात, जे सामान्यत: युटिलिटी कंपन्या किंवा मोठे औद्योगिक ग्राहक असतात. प्राथमिक ग्राहक नंतर वीज दुय्यम ग्राहकांना वितरीत करतात, जे वैयक्तिक घरे, व्यवसाय आणि लहान औद्योगिक ग्राहक आहेत. दुय्यम ग्राहकांना वीज सुरक्षितपणे आणि कार्यक्षमतेने वितरित केली जाते याची खात्री करण्यासाठी प्राथमिक ग्राहक महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावतात. ते विद्युत पायाभूत सुविधा राखण्यासाठी आणि अंतिम वापरकर्त्यापर्यंत वीज विश्वसनीयरित्या वितरित केली जाईल याची खात्री करण्यासाठी जबाबदार आहेत.
विद्युत ऊर्जा पारेषण
एका नवीन दृष्टिकोनातून पहा.
