लिओ झिलार्ड

लिओ झिलार्ड तथा लिओ स्पित्झ (फेब्रुवारी ११, इ.स. १८९८ - मे ३०, इ.स. १९६४) हा हंगेरीत जन्मलेला भौतिकशास्त्रज्ञ होता. आधुनिक भौतिकशास्त्राच्या इतिहासात, विशेषतः अणू ऊर्जेच्या विकासात त्याचे योगदान अत्यंत महत्त्वाचे मानले जाते. १९३३ मध्ये त्याने अणू साखळी अभिक्रियेची (nuclear chain reaction) संकल्पना मांडली आणि १९३४ मध्ये त्याचे पेटंट मिळवले, ज्यामुळे अणूऊर्जेचा वापर आणि अण्वस्त्रांच्या निर्मितीचा पाया रचला गेला.

त्याने दुसऱ्या महायुद्धाच्या काळात मॅनहॅटन प्रकल्पात काम केले, परंतु अण्वस्त्रांच्या विनाशकारी क्षमतेची जाणीव झाल्यावर त्याने त्यांच्या वापराविरुद्ध आवाज उठवला आणि शांततेसाठी प्रयत्न केले. त्याने तयार केलेले झिलार्ड पिटीशन विज्ञानाच्या नैतिक जबाबदारीच्या इतिहासातील एक महत्त्वाचे दस्तावेज मानला जातो.

विकिपीडियावर संपूर्ण लेख वाचा →