लिअरजेट ही अमेरिकेतील विचिटा, कॅन्सस येथे स्थित नागरी आणि लष्करी वापरासाठी व्यावसायिक जेटची अमेरिकन उत्पादक कंपनी होती. १९५० च्या दशकाच्या उत्तरार्धात विल्यम पॉवेल लिअर यांनी स्विस अमेरिकन एव्हिएशन कॉर्पोरेशन नावाने याची स्थापना केली होती. १९९० मध्ये ही कंपनी कॅनेडियन बॉम्बार्डियर एरोस्पेसची उपकंपनी बनली. या मुख्य कंपनीने या उपकंपनीच्या विमानांचे मार्केटिंग "बॉम्बार्डियर लिअरजेट फॅमिली" नावाने केले. ३,००० वे लिअरजेट जून २०१७ मध्ये वितरित करण्यात आले. लिअरजेट लाइन ही एकेकाळी इतकी लोकप्रिय होती की तिला बिझनेस जेट किंवा प्रायव्हेट जेट या असे देखील संबोधले जात असे. फेब्रुवारी २०२१ मध्ये, बॉम्बार्डियरने सर्व नवीन लिअरजेट विमानांचे उत्पादन बंद करण्याची घोषणा केली, सध्या सेवेत असलेल्या विमानांसाठी समर्थन आणि देखभाल सुरू ठेवली.
लिअरजेट ही खाजगी, लक्झरी विमाने बनवणाऱ्या पहिल्या कंपन्यांपैकी एक होती. लिअरची प्राथमिक रचना मार्वल म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या प्रायोगिक अमेरिकन लष्करी विमानावर आधारित होती, ज्यामध्ये डक्टेड फॅन टर्बोशाफ्ट इंजिनऐवजी फ्यूजलेज-माउंटेड टर्बोजेट इंजिन वापरले गेले होते. तथापि, नंतर ही प्राथमिक रचना बाद करून अंतिम लिअरजेट डिझाइन १९५० च्या दशकातील निष्क्रिय स्विस ग्राउंड-अटॅक फायटर विमान, FFA P-16 वरून स्वीकारण्यात आली.
स्विस पी-१६ विमानाची मूलभूत रचना बिल लिअर आणि त्यांच्या टीमने बिझनेस जेटच्या निर्मितीसाठी आदर्श मानली आणि स्वित्झर्लंडमधील अल्टेनरहेन येथे स्थित स्विस अमेरिकन एअरक्राफ्ट कॉर्पोरेशन ( SAAC ) ची स्थापना केली. या कंपनीत स्वित्झर्लंड, जर्मनी आणि ब्रिटनमधील डिझाइन अभियंते होते. या विमानाचे मूळ नाव SAAC-23 असे ठेवण्यात आले होते. पहिल्या लिअरजेट्सच्या विशिष्ट टिप इंधन टाक्या आणि लँडिंग गियरसह विंगमध्ये फायटर प्रोटोटाइपमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या विंगपेक्षा फारसा बदल करण्यात आला नव्हता. जरी पहिले जेट बांधणे स्वित्झर्लंडमध्ये सुरू झाले असले तरी, विमान बांधण्यासाठी लागणारे उपकरण १९६२ मध्ये विचिटा, कॅन्सस येथे हलवण्यात आले. बिल ज्युनियर यांनी सांगितले की स्वस्त कामगार खर्च असूनही स्वित्झर्लंडमध्ये काहीही करण्यास खूप वेळ लागला. लिअरजेट एका तात्पुरत्या कार्यालयात होते जे सप्टेंबर १९६२ मध्ये उघडले गेले जेव्हा विचिटा विमानतळावरील प्लांटचे बांधकाम सुरू होते. ७ फेब्रुवारी १९६३ रोजी पहिल्या लिअरजेटची असेंब्ली सुरू झाली. पुढच्या वर्षी, कंपनीचे नाव बदलून लिअर जेट कॉर्पोरेशन असे ठेवण्यात आले.
मूळ लिअरजेट २३ हे सहा ते आठ आसनी विमान होते आणि त्यांनी ७ ऑक्टोबर १९६३ रोजी पहिल्यांदा उड्डाण केले, तर पहिले उत्पादन मॉडेल ऑक्टोबर १९६४ मध्ये सादर केले गेले. एका महिन्यापेक्षा जास्त काळानंतर, लिअर जेट सार्वजनिक मालकीची कंपनी बनली. त्यानंतर अनेक मॉडेल्स तयार करण्यात आल्या, ज्यामध्ये मॉडेल २४ ने २४ फेब्रुवारी १९६६ रोजी प्रथम उड्डाण केले आणि मॉडेल २५ ने १२ ऑगस्ट १९६६ रोजी प्रथम उड्डाण केले. त्याच वर्षी १९ सप्टेंबर रोजी कंपनीचे नाव बदलून लिअर जेट इंडस्ट्रीज इंक असे ठेवण्यात आले.
लिअरजेटने विचिटा, कॅन्सस येथे सुरुवात केली. या कंपनीत २०१३ पर्यंत ३,२०० हून अधिक कर्मचारी होते. लिअरच्या प्रकल्पाच्या जागेसाठी ग्रँड रॅपिड्स, मिशिगन आणि ओहायो ही दोन्ही ठिकाणे देखील विचारात घेतली गेली होती. कॅन्ससमध्ये आधीच काही इतर विमान कंपन्या होत्या, ज्यामुळे लिअरला विमानाच्या डिझाइन आणि उत्पादनासाठी आवश्यक कौशल्य असलेले बरेच संभाव्य कामगार तेथे उपलब्ध होते. लिअरला १.२ दशलक्ष अमेरिकन डॉलर्सचा औद्योगिक महसूल बाँड देण्यात आला. हे शहराने देऊ केलेले पहिले ऐतिहासिक औद्योगिक महसूल बाँड म्हणून ओळखले गेले आजपर्यंत, लिअरजेट सुविधा अजूनही विचिटा, कॅन्सस येथे आहे आणि सध्या फ्लाइट टेस्ट सेंटरचा विस्तार करून आणि डिलिव्हरीसाठी एक नवीन केंद्र बांधून नूतनीकरणासाठी तयार आहे.
लिअरजेट
तुम्हाला हे नक्कीच माहित नसेल!
