रमाकांत रथ (१३ डिसेंबर १९३४ - १६ मार्च २०२५) हे एक भारतीय कवी होते ज्यांना ओडिया साहित्यातील सर्वात प्रसिद्ध आधुनिकतावादी कवींपैकी एक मानले जात असे.
टी.एस. इलियट आणि एझा पाउंड सारख्या कवींनी प्रभावित होऊन, रथ यांनी स्वरूप आणि शैलीमध्ये खूप प्रयोग केले. गूढतेचा शोध, जीवन आणि मृत्यूचे कोडे, वैयक्तिक स्वतःचे आंतरिक एकांतता आणि भौतिक गरजा आणि शारीरिक इच्छांना अधीन राहणे हे या कवीच्या आवडत्या विषयांपैकी आहेत.
रथ यांचा जन्म ब्रिटिश भारतातील ओडिशा राज्यातील कटक येथे झाला. त्यांनी ओडिशातील रेवेनशॉ कॉलेजमधून इंग्रजी साहित्यात एमए केले. १९५७ मध्ये ते भारतीय प्रशासकीय सेवेत सामील झाले, परंतु त्यांनी लेखन कारकीर्द सुरूच ठेवली. केंद्र सरकारमध्ये भारत सरकारचे सचिव अशी अनेक महत्त्वाची पदे भूषवल्यानंतर ते ओडिशाचे मुख्य सचिव म्हणून निवृत्त झाले. त्यांना १९७७ मध्ये साहित्य अकादमी पुरस्कार (उडिया), १९९२ मध्ये सरस्वती सन्मान आणि २००६ मध्ये भारताचा तिसरा सर्वोच्च नागरी सन्मान पद्मभूषण पुरस्कार मिळाला. ते १९९३ ते १९९८ पर्यंत भारतीय साहित्य अकादमीचे उपाध्यक्ष आणि १९९८ ते २००३ पर्यंत नवी दिल्ली येथील भारतीय साहित्य अकादमीचे अध्यक्ष होते. फेब्रुवारी २००९ मध्ये, त्यांना केंद्रीय साहित्य अकादमीने साहित्य अकादमी फेलोशिप प्रदान केली, हा सन्मान मिळवणारे ते पाचवे ओडिया लेखक होते.
दीर्घ आजारानंतर, रथ यांचे १६ मार्च २०२५ रोजी ९० वर्षांचे असतान भुवनेश्वर येथील त्यांच्या निवासस्थानी निधन झाले.
रमाकांत रथ
यामागील विज्ञान आणि इतिहास.
