मोल्दोव्हा हा पूर्व युरोपामधील एक भूपरिवेष्ठित देश आहे. मोल्दोव्हाच्या पश्चिमेला रोमेनिया तर पूर्व, उत्तर व दक्षिणेला युक्रेन हे देश आहेत. चिशिनाउ ही मोल्दोव्हाची राजधानी व सर्वांत मोठे शहर आहे. लेउ हे मोल्दोवाचे अधिकृत चलन आहे.
मध्य युगादरम्यान ओस्मानी साम्राज्याचा व १९व्या शतकापासून रशियन साम्राज्याचा भाग राहिलेला मोल्दोव्हा पहिल्या महायुद्धानंतर सोव्हिएत संघाचे एक प्रजासत्ताक होते. १९९१ सालच्या सोव्हिएत संघाच्या विघटनानंतर मोल्दोव्हाने स्वातंत्र्याची घोषणा केली. सध्या मोल्दोव्हा संयुक्त राष्ट्रे, युरोपाची परिषद, डब्ल्यू.टी.ओ., स्वतंत्र राज्यांचा राष्ट्रसंघ इत्यादी आघाडीच्या आंतरराष्ट्रीय संघटनांचा सदस्य आहे. मोल्दोव्हाला अद्याप युरोपियन संघामध्ये प्रवेश मिळालेला नाही.
१९९२ सालच्या युद्धानंतर मोल्दोव्हाच्या पूर्वे भागातील ट्रान्सनिस्ट्रिया प्रांताने स्वातंत्र्याची घोषणा केली आहे. ट्रान्सनिस्ट्रियाला संयुक्त राष्ट्रसंघ वा इतर कोणत्याही स्वतंत्र देशाने मान्यता दिलेली नाही.
मोल्दोव्हा,[d] अधिकृतपणे मोल्दोव्हाच्या प्रजासत्ताक म्हणजेच,[e] ईस्टर्न युरोपा येथील एक भूभाग असलेला देश आहे, जो बल्कनच्या उत्तर-पूर्व कोपऱ्यात आहे.[16] ह्या देशाचा एकूण क्षेत्रफळ 33,483 किमी² (12,928 स्क्वेअर माईल) आहे आणि जानेवारी 2024 पर्यंत येथील लोकसंख्या अंदाजे 2.42 मिलियन आहे.[17] मोल्दोव्हाची सीमा पश्चिमेस रोमानियासोबत आणि उत्तर, पूर्व व दक्षिणेकडे युक्रेनसोबत लगडलेली आहे.[18] देशाच्या पूर्वेस युक्रेनसोबत असलेल्या ड्नेस्टर नदीच्या पार अनधिकृत गहाण राज्य ट्रान्सनिस्ट्रिया आहे. मोल्दोव्हा एक संघटित संसदीय प्रतिनिधी लोकशाही प्रजासत्ताक आहे ज्याची राजधानी चिसीनाउ आहे, जो देशातील सर्वात मोठा शहर आणि मुख्य सांस्कृतिक व व्यावसायिक केंद्र आहे.
मोल्दोव्हाच्या बहुतेक प्रदेशाने 14 व्या शतकापासून 1812 पर्यंत मोल्डावियाच्या प्रिंसिपॅलिटीचा भाग होता, जेव्हा Ottoman साम्राज्याने (ज्याला मोल्दाविया एक वसाल राज्य होते) तो रशियन साम्राज्याला काढून दिला आणि त्याला बessarाबिया म्हणून ओळखले जाऊ लागले. 1856 मध्ये, दक्षिणी बessarाबिया मोल्दावियाकडे परत करण्यात आले, ज्याने तीन वर्षांनी व्लाचीया सह एकत्र होऊन रोमानिया तयार केला. परंतु 1878 मध्ये संपूर्ण प्रदेशावर रशियन नियंत्रण पुन्हा स्थापित करण्यात आले. 1917 च्या रशियन क्रांतीदरम्यान, बessarाबिया थोडया काळासाठी रशियन प्रजासत्ताकाच्या आत एक स्वतंत्र राज्य म्हणून अस्तित्वात होते. फेब्रुवारी 1918 मध्ये, त्याने स्वतंत्रता जाहीर केली आणि त्या वर्षाच्या उर्वरित काळात आपल्या असेंब्लीच्या मतदानानंतर रोमानियात समाविष्ट झाले. हा निर्णय सोवियत रशियाद्वारे विवादास्पद ठरला, ज्याने 1924 मध्ये युक्रेन एसएसआरच्या अंतर्गत एक प्रकारचे मोल्डावियन स्वायत्त प्रजासत्ताक स्थापित केले, जे बessarाबियाच्या पूर्वेस भागाने मोल्दोवान लोकसंख्याने वसलेले होते. 1940 मध्ये, मोलोटोव-रिबेंट्रॉप पॅक्टच्या परिणामी, रोमानियाला बessarाबिया आणि उत्तर बुकovina सोवियट युनियनला काढून देणे भाग पडले, ज्यामुळे मोल्दावियन सोवियत समाजवाद प्रजासत्ताक (मोल्दावियन एसएसआर) तयार झाला.
27 ऑगस्ट 1991 रोजी, सोवियत संघाची विघटन प्रक्रिया सुरू असताना, मोल्दावियन एसएसआरने आत्मनिर्भरता जाहीर केली आणि मोल्दोवा हे नाव स्वीकारले. परंतु, दनीस्टरच्या पूर्व किनाऱ्यावरच्या मोल्दोवान भूभागावर 1990 पासून ट्रान्सनिस्ट्रिया येथील तुटलेली सरकाराची वास्तविक नियंत्रण आहे.
मोल्दोवाचा संविधान 1994 मध्ये मंजूर करण्यात आला आणि देशाने संसदीय प्रजासत्ताक बनले. अध्यक्ष हे राज्याचे प्रमुख आहेत आणि पंतप्रधान हे सरकाराचे प्रमुख आहेत.
2020 मध्ये पश्चिमाकडे झुकलेल्या आणि भ्रष्टाचारविरोधी तिकीटावर निवडून आलेल्या माया सांडूंच्या अध्यक्षतेमध्ये, मोल्दोवाने युरोपीय संघाच्या सदस्यत्वासाठी प्रयत्न केले आणि जून 2022 मध्ये उमेदवार स्थिती मिळाली. युरोपीय संघात प्रवेशाच्या चर्चा 13 डिसेंबर 2023 रोजी सुरू झाल्या. सांडूने नाटोशी जवळच्या संलग्नतेच्या बाजूने मोल्दोवाच्या लष्करी तटस्थतेच्या संविधानिक प्रतिज्ञेच्या समाप्तीचा सूस्तावला. तिने शेजारील युक्रेनवर रशियाच्या आक्रमणाचा तीव्र निषेध केला.
मोल्दोव्हा GDP प्रति अधिकृत व्यक्तीनुसार युरोपमधील दुसऱ्या गरीब देशांपैकी एक आहे, युक्रेननंतर, आणि याच्या GDP चा मोठा भाग सेवा क्षेत्राने व्यापलेला आहे. युरोपमधील मानव विकास निर्देशांकांमध्ये याचा क्रमांक 76 वा आहे (2022). मोल्दोव्हा 2024 च्या जागतिक नवकल्पना निर्देशांकात 68 व्या स्थानावर आहे. मोल्दोव्हा संयुक्त राष्ट्र, युरोप सल्लागार परिषद, जागतिक व्यापार संघटना, युरोपमधील सुरक्षा आणि सहकारांसाठी संस्था, लोकशाही आणि आर्थिक विकासासाठी GUAM संस्था, काळ्या समुद्राची आर्थिक सहयोग संस्था, आणि असोसिएशन त्रिराज्याचा सदस्य आहे.
मोल्दोव्हा
याबद्दल तुम्हाला सर्वकाही माहित आहे का?
