बांगलादेश-भारत संबंध हे पीपल्स रिपब्लिक ऑफ बांगलादेश आणि भारतीय प्रजासत्ताक यांच्यातील द्विपक्षीय संबंध आहेत, जे दोन्ही दक्षिण आशियाई शेजारी-राष्ट्र आहेत. १९७१ मध्ये भारताने स्वतंत्र बांगलादेश (ज्याला पूर्वी पूर्व पाकिस्तान म्हणून ओळखले जात असे) मान्यता दिल्याने दोन्ही देशांमधील राजनैतिक संबंध औपचारिकपणे सुरू झाले. ६ डिसेंबर रोजी, बांगलादेश आणि भारत दोन्ही देशांमधील सतत मैत्रीचे स्मरण म्हणून फ्रेंडशिप डे साजरा केरतात.
बांगलादेश आणि भारत हे सार्क, बिमस्टेक, आयओआरए आणि कॉमनवेल्थचे सामाईक सदस्य आहेत . दोन्ही देशांमध्ये अनेक सांस्कृतिक संबंध आहेत. विशेषतः, बांगलादेश आणि पूर्व भारतीय राज्य पश्चिम बंगाल हे बंगाली भाषिक आहेत. १९७१ मध्ये, पूर्व पाकिस्तान आणि पश्चिम पाकिस्तानमध्ये बांगलादेश मुक्ती युद्ध सुरू झाले; भारताने डिसेंबर १९७१ मध्ये पूर्व पाकिस्तानच्या समर्थनार्थ हस्तक्षेप केला आणि बांगलादेशला देश म्हणून पाकिस्तानपासून स्वातंत्र्य मिळवण्यास मदत केली.
काही वाद अद्यापही सुटलेले नसले तरी दोन्ही देशांमधील संबंध मैत्रीपूर्ण आहेत. ६ जून २०१५ रोजी ऐतिहासिक जमीन सीमा करारावर स्वाक्षरी करण्यात आली ज्याने दशके जुने सीमा विवाद मिटवले.
दोन देशांमधल्या सीमापार नद्यांच्या पाण्याच्या वाटाघाटीबाबत अद्याप चर्चा सुरू आहेत. अलिकडच्या वर्षांत, भारतीय बीएसएफकडून बांगलादेशींची हत्या, नागरिकत्व दुरुस्ती कायदा, भारतात हिंदुत्वाचा उदय यासारख्या भारत सरकारच्या कथित मुस्लीमविरोधी आणि बांगलादेशविरोधी कारवायांमुळे बांगलादेशी नागरिकांमध्ये भारतविरोधी भावना वाढत असल्याचे दिसून आले आहे. २०१९ मध्ये, भारताच्या नागरिकत्व दुरुस्ती विधेयकाला प्रतिसाद म्हणून अनेक बांगलादेशी मंत्र्यांनी भारतातील त्यांच्या नियोजित राज्य भेटी रद्द केल्या. २०२१ मध्ये, बांगलादेशमध्ये भारतीय पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या देशाच्या राज्य दौऱ्याच्या विरोधात मोठ्या प्रमाणात निदर्शने झाली आणि कमीतकमी १४ लोकांचा मृत्यू झाला.
बांगलादेश-भारत संबंध
एका नवीन दृष्टिकोनातून पहा.