कुलोत्तुंग तिसरा हा एक चोळ सम्राट होता, ज्याने अंदाजे ७ जुलै ११७८ ते १२१८ पर्यंत राज्य केले. आपला थोरला भाऊ दुसरा राजाधिराज चोळ याच्यानंतर तो सिंहासनावर आरूढ झाला. कुलोथुंग चोळ तिसऱ्याने आपल्या पारंपरिक शत्रूंविरुद्धच्या युद्धात यश मिळवले. त्याने होयसळ, मदुराईचे पांड्य, वेनाडचे चेर, पोलोन्नरुवाचे सिंहली राजे, तसेच वेलनाडू आणि नेल्लोरच्या तेलगू चोळांविरुद्धच्या युद्धात विजय मिळवला. त्याने करूरवर चोळांचे नियंत्रण पुन्हा प्रस्थापित केले, ज्यावर चोळांचे मांडलिक म्हणून आदिगामन सरदारांचे राज्य होते. त्याने वीर बल्लाळ दुसऱ्याच्या नेतृत्वाखालील होयसळांना हाकलून दिले, ज्यांनी आपला प्रदेश विस्तारण्याच्या प्रयत्नात कोंगु देशातील गंगावाडी आणि तागदूरच्या लगतच्या भागात घुसखोरी केली होती. तथापि, त्याच्या राजवटीच्या शेवटच्या दोन वर्षांत, पुनरुत्थान करणाऱ्या पांड्यांशी झालेल्या युद्धात त्याचा पराभव झाला, ज्यामुळे सतत ऱ्हासाचा काळ सुरू झाला आणि अखेरीस, इ.स. १२८० पर्यंत चोळांचा अंत झाला. कुलोत्तुंग तिसऱ्याने होयसळांशी युती केली होती. होयसळ राजा वीर बल्लाळ याने चोळमहादेवी नावाच्या चोळ राणीशी विवाह केला आणि आपली मुलगी सोमलादेवी हिचा विवाह कुलोत्तुंग तिसऱ्याशी लावून दिला.
विकिपीडियावर संपूर्ण लेख वाचा →तिसरा कुलोत्तुंग
यामागील विज्ञान आणि इतिहास.