ऑपरेशन ॲंथ्रोपॉइड राइनहार्ड हाइड्रीक या जर्मन अधिकाऱ्याच्या हत्येच्या योजनेचे नाव होते. ही महाराष्ट्रातल्या रॅंडच्या वधासोबत साधर्म्य असणारी पण दुसऱ्या महायुद्धारम्यान घडलेली घटना होती. चेकोस्लोव्हेकियावर अॅडॉल्फ हिटलरचा ताबा आल्यावर राइनहार्ड हाइड्रीक या अधिकाऱ्याने प्रागमध्ये चालवलेल्या दमनसत्राचा बदला तेथील क्रांतिकारकानी घेतला होता. ऑपरेशन डे ब्रेक नावाचा एक या कथेवर आधारीत चित्रपट ही बनला आहे.
राइनहार्ड हाइड्रीक आर एस एच एचा १९३९पासून प्रमुख होता. राष्ट्रीय मुख्य सुरक्षा कार्यालय (राइखसिकेरहाइटशॉप्टाम्ट तथा RSHA). तो हिटलरच्या अतिशय विश्वासू सहकाऱ्यांपैकी एक होता. युरोपातुन ज्यूंच्या उच्चाटनाच्या योजनेतील प्रमुख भागीदार होता. त्यामुळेच चेकोस्लोव्हेकियावर ताबा मिळवल्यानंतर काही वर्षांनी सप्टेंबर १९४१ मध्ये हिटलरने राइनहार्ड हाइड्रीकला अधिकाऱ्याला बोहेमिया आणि मोराव्हिया प्रांताचा कारभारी म्हणून पूर्ण अधिकार देऊन पाठवले. कॉन्स्टान्टिन फोन न्यूरॅथ हा त्याजागीचा पूर्वीचा अधिकारी हिटलरच्या मते मवाळ होता. हायड्रीकचा स्थानिक जनतेत प्रचंड दरारा होता. हायड्रीकला त्यानी अनेक टोपणनावे दिली, उदा. प्रागचा कसाई, ब्लॉंड जनावर, जल्लाद (हॅंगमन), इ.आपल्या घरापासून ते ऱ्हाडकॅनी किल्ल्यातल्या कार्यालयापर्यंत रोज उघडया मर्सिडीझ गाडीतून जात असे. यातुनच तो आपल्या म्रग्रुरीचं जणु प्रदर्शन करत असे. कदाचित यामुळेच नाझी सत्तेला व विचारसरणीला धक्का देण्यासाठी हायड्रीकला लक्ष्य केले गेले.
ऑपरेशन अँथ्रोपॉइड
चर्चा करण्यासाठी एक आकर्षक विषय.
