अन्न

अन्न हा कोणताही पदार्थ आहे, जो जीवांना पौष्टिक समर्थन प्रदान करण्यासाठी वापरला जातो.

कर्बोदके (Carbohydrates), मेद (Fats), प्रथिने (Proteins) आणि पाणी यांनी बनलेला व पोषणासाठी प्राणी खाऊ शकतात असा कुठलाही पदार्थ.



वनस्पती, प्राणी, कवक व किण्वन (fermentation) यापासून अन्न मिळते.अन्न सहसा वनस्पती किंवा प्राणी उत्पत्तीचे असते.

अन्नामध्ये आवश्यक पोषक घटक असतात जसे की कर्बोदके , स्निग्ध पदार्थ , जीवनसत्त्वे , प्रथिने किंवा खनिजे. हे पदार्थ एखाद्या जीवामध्ये अंतर्ग्रहण केले जातात आणि जीवांच्या पेशीद्वारे ऊर्जा मिळवण्यासाठी , आयुष्य टिकवण्यासाठी , वाढ होण्यासाठी आत्मसात केले जातात.

ऐतिहासिकदृष्ट्या, मानवांनी दोन पद्धतींनी अन्न सुरक्षित केले : शिकार गोळा करणे आणि शेती ज्याने आधुनिक मानवांना प्रामुख्याने सर्वभक्षी आहार दिला.जगभरात मानवतेने असंख्य पाककृती आणि पाक कला तयार केल्या आहेत. ज्यात घटक, औषधी वनस्पती, मसाले, तंत्र आणि पदार्थांचा समावेश आहे.आज जगातील सतत वाढणाऱ्या लोकसंख्येस आवश्यक असणारी बहुतेक अन्न उर्जा अन्न उद्योगाद्वारे पुरविली जाते.आंतरराष्ट्रीय खाद्य संघटना, जागतिक संसाधन संस्था, जागतिक अन्न कार्यक्रम, अन्न व कृषी संघटना आणि आंतरराष्ट्रीय अन्न माहिती परिषद अशा संस्थांद्वारे अन्न सुरक्षा नियंत्रित केली जाते.ते टिकाव, जैविक विविधता, हवामान बदल, पौष्टिक अर्थशास्त्र, लोकसंख्या वाढ, पाणीपुरवठा आणि अन्न प्रवेश यासारख्या मुद्द्यांकडे लक्ष देतात.अन्नाचा हक्क हा आंतरराष्ट्रीय, आर्थिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक हक्क (आयसीईएससीआर) आंतरराष्ट्रीय कराराद्वारे प्राप्त केलेला मानवाधिकार आहे. ज्याची ओळख "पुरेशा अन्नासह समाधानकारक जीवनशैलीचा हक्क" आणि "भुकेपासून मुक्त होण्याचा मूलभूत अधिकार" अशी आहे.अन्नाचा बहुतेक भाग सुंयगांच्या तीन प्रधान घटकांचा बनलेला असतो : (१) कार्बोहायड्रेटे, (२) वसा आणि (३) प्रथिने. यांशिवाय लवणे व खनिज द्रव्ये, जीवनसत्त्त्वे आणि इतर कार्बनी संयुगे व पाणी या सर्वांची प्राण्यांना अन्नात जरूरी असते.

विकिपीडियावर संपूर्ण लेख वाचा →