स्फटिक

स्फटिक (जर्मन : Kristalle, फ्रेंच : cristaux, इंग्रजी : crystals; मराठी उच्चार : क्रिस्टल) म्हणजे अशी घन वस्तू, जिच्यामधे अणू-रेणूंची एक ठराविक संरचना तिन्ही मितींमधे पुनरावृत्तीत होते. स्फटिक बनण्याच्या क्रियेला स्फटिकीभवन असे म्हणतात. बहुतांशी धातू हे बहुस्फटिकी असतात. काही स्फटिकात तापमान बदलल्यास त्यात विद्युत् निर्मिती होते. अशा प्रकारच्या स्फटिकात एक विशिष्ट दिशा असते. या दिशेला विद्युत् अक्ष म्हणतात. स्फटिकांवर विशिष्ट दिशांनी दाब लावले असता स्फटिकाच्या एका पृष्ठभागावर धनविद्युत् भार व दुसऱ्या पृष्ठभागावर ऋण विद्युत् भार उत्पन्न होतो. यालाच स्फटिकाचे विद्युत् ध्रुवण झाले असे म्हणतात.

विकिपीडियावर संपूर्ण लेख वाचा →