सुभाष चंद्र कश्यप (१० मे १९२९ – ४ जून २०२६) हे १९८४ ते १९९० या काळात ७ वी लोकसभा, ८ वी लोकसभा आणि ९ वी लोकसभा तसेच लोकसभा सचिवालयाचे (भारतीय संसदेचे कनिष्ठ सभागृह) सरचिटणीस होते. ते एक सुप्रसिद्ध राज्यशास्त्रज्ञ, भारतीय राज्यघटना, घटनात्मक कायदा, संसदीय तज्ज्ञ आणि एक प्रतिष्ठित विद्वान होते; १९५३ सालापासून ते भारतीय संसदेशी संबंधित होते.
त्यांनी १९८३ पर्यंत जिनिव्हा येथील आंतर-संसदीय संघाच्या (IPU) आंतरराष्ट्रीय संसदीय दस्तऐवजीकरण केंद्राचे प्रमुख म्हणूनही काम पाहिले, आंतरराष्ट्रीय संस्थेचे प्रमुखपद भूषवणारे ते पहिले भारतीय होते. कश्यप हे पंचायती राज कायदे आणि संस्थांबाबत भारत सरकारचे मानद घटनात्मक सल्लागार होते. त्यांना राज्यघटना, कायदा आणि राज्यशास्त्रातील सर्वोत्तम पुस्तकांसाठी अनेक प्रतिष्ठित पुरस्कार मिळाले आहेत. डॉ. कश्यप हे नवी दिल्ली येथील सेंटर फॉर पॉलिसी रिसर्च (CPR) मध्ये मानद संशोधन प्राध्यापक होते. ते 'संविधानाच्या कामकाजाचा आढावा घेण्यासाठी स्थापन करण्यात आलेल्या राष्ट्रीय आयोगा'चे सदस्य आणि त्यांच्या मसुदा व संपादकीय समितीचे अध्यक्ष होते. 'एक राष्ट्र, एक निवडणूक' या धोरणाच्या निर्मितीसाठी स्थापन करण्यात आलेल्या उच्चस्तरीय समितीच्या मुख्य सदस्यांपैकी ते एक होते. डॉ. कश्यप यांनी 'इंडियन नॅशनल बार असोसिएशन'चे अध्यक्ष म्हणूनही काम पाहिले होते.
सुभाष सी. कश्यप
एका नवीन दृष्टिकोनातून पहा.
