भारतीय प्रजासत्ताकमध्ये, २८ राज्यांपैकी प्रत्येक राज्याचा मुख्यमंत्री निवडून आलेला सरकारप्रमुख असतो आणि काहीवेळा केंद्रशासित प्रदेश (सध्या, फक्त दिल्ली, पुद्दुचेरी आणि जम्मू आणि काश्मीर या केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये मुख्यमंत्र्यांचे पद अस्तित्वात आहे). भारतीय राज्यघटनेनुसार, राज्यपाल हा राज्याचा घटनात्मक प्रमुख असतो, परंतु वास्तविक कार्यकारी अधिकार मुख्यमंत्र्यांकडे असतात.
राज्यातील विधानसभेच्या निवडणुकांनंतर, राज्याचे राज्यपाल सहसा बहुमत असलेल्या पक्षाला (किंवा युतीला) सरकार स्थापन करण्यासाठी आमंत्रित करतात. राज्यपाल मुख्यमंत्र्यांची नियुक्ती करतात आणि शपथ देतात, ज्यांची मंत्री परिषद एकत्रितपणे विधानसभेला जबाबदार असते. वेस्टमिन्स्टर प्रणालीवर आधारित, त्यांनी विधानसभेचा विश्वास टिकवून ठेवल्यामुळे, मुख्यमंत्र्यांचा कार्यकाळ विधानसभेच्या आयुष्यभर, कमाल पाच वर्षांपर्यंत टिकू शकतो. मुख्यमंत्री किती वेळा पदावर काम करू शकतात याला कोणतीही संवैधानिक मर्यादा नाही. मुख्यमंत्री राज्य सरकारच्या मंत्रिमंडळाचे प्रमुख असतात आणि उपमुख्यमंत्र्यांकडून त्या भूमिकेत मदत घेतली जाऊ शकते. मुख्यमंत्री सामान्यतः मुख्य सचिवांची निवड करतात आणि त्यांच्या राज्याच्या कॅबिनेट मंत्री आणि राज्यमंत्र्यांना त्यांच्या स्वतःच्या इच्छेनुसार विभागांचे वाटप देखील करू शकतात. ते मुख्य सचिवांना त्यांच्या राज्यातील अधिकाऱ्यांची बदली, निलंबन किंवा पदोन्नती करण्याचे निर्देश देतात.
मुख्यमंत्री
थोडक्यात पण महत्त्वाचे.
