गर्भपातम्हणजे कोशातील भ्रूण किंवा गर्भ ते स्वतःहून टिकून राहणे किंवा जिवंत राहणे शक्य होण्यापूर्वी काढून टाकण्याद्वारे किंवा बाहेर खेचण्याद्वारे काढणे होय . गर्भपात आपोआप होऊ शकतो. तो हेतूपुरस्सर देखील केला जाऊ शकतो, अशा वेळी त्याला प्रवृत्त गर्भपात म्हणतात. गर्भपात ही संज्ञा सामान्यपणे मानवी गर्भावस्थेच्या प्रवृत्त गर्भपाताच्या संदर्भात वापरली जाते. गर्भ स्वतःहून जिवंत राहू शकल्यास त्यानंतरच्या समान कार्यपद्धतीस वैद्यकीय भाषेत “गर्भावस्था उशीरा संपुष्टात आणणे” असे म्हणतात.
आधुनिक औषधोपचारांमध्ये प्रवृत्त गर्भपातासाठी औषधे किंवा शल्यक्रिया पद्धती वापरल्या जातात. मायफेप्रिस्टोन आणि प्रोस्टॅग्लॅंडिन ही दोन औषधे प्रथम त्रैमासिक कालावधीत शल्यक्रिया पद्धती इतकीच परिणामकारक आहेत. दुसऱ्या त्रैमासिक कालावधीत, औषधांचा वापर परिणामकारक असला तरीही, शल्यक्रिया पद्धतींमध्ये आनुषंगिक परिणामांची जोखीम कमी असल्याचे दिसते. संतती नियमन, एकत्रित मौखिक गर्भनिरोधक गोळी यांसहित गर्भाशयांतर्गत साधने गर्भपातानंतर त्वरित सुरू करता येऊ शकतात. जगाच्या विकसित भागात सुरक्षित गर्भपातासाठी औषधोपचारांमधील सर्वात सुरक्षित कार्यपद्धतींचा दीर्घ इतिहास आहे जेव्हा त्याला गर्भपात कायद्याने आणि स्थानिक कायद्याने परवानगी असते. कोणत्याही गुंतागुंती शिवाय केलेले गर्भपात कोणत्याही दीर्घकालीन मानसिक आरोग्याच्या किंवा शारीरिक समस्यांना कारणीभूत ठरत नाहीत. जागतिक आरोग्य संघटनेने जगभरातील सर्व स्त्रियांना याच समान पातळीवरील सुरक्षित आणि कायदेशीर गर्भपात उपलब्ध असण्याची शिफारस केली आहे. असुरक्षित गर्भपातांच्या कारणास्तव, जगभरात दरवर्षी सुमारे 47,000 माता मृत्यू आणि रुग्णालयामध्ये 5 दशलक्ष भरत्या होतात.
जगभरात दरवर्षी अंदाजे 44 दशलक्ष गर्भपात केले जातात, त्यामधील निम्म्याहून किंचित कमी गर्भपात असुरक्षितपणे केले जातात. आधीची अनेक दशके घालवल्यानंतर, 2003 आणि 2008च्या दरम्यान, कुटुंब नियोजन आणि संतती नियमन यासंबंधी शिक्षणापर्यंतचा प्रवेश सुधारल्यामुळे गर्भपातांची टक्केवारी घसरून थोडीशी बदलली आहे. As of 2008, जगातील चाळीस टक्के स्त्रियांना कायदेशीररित्या प्रवृत्त असलेला गर्भपात करण्यास “रोखण्याचे कोणतेही कारण न देता” प्रवेश आहे. परंतु, त्यासाठी गर्भवती असण्याच्या किती काळापर्यंत ते करता येऊ शकते याला मर्यादा आहेत.
प्रवृत्त गर्भपातास मोठा इतिहास आहे. ते विविध पद्धतींनी केले जातात. हर्बल औषधे, टोकदार उपकरणांचा वापर, शारीरिक आघात आणि अन्य पारंपारिक औषध यांचा समावेश आहे. गर्भपाताशी निगडीत कायदे, ते किती वारंवार केले जातात आणि त्यांची सांस्कृतिक आणि धार्मिक स्थिती यामध्ये जगभरात मोठ्या प्रमाणात बदल दिसतो. काही संदर्भांमध्ये, विशिष्ट स्थितींमध्ये गर्भपात हा कायद्यावर आधारित असतो, जसे की कौटुंबिक व्याभिचार, बलात्कार, गर्भाच्या समस्या, सामाजिक-आर्थिक घटक किंवा आईच्या आरोग्याची जोखीम. जगातील अनेक भागांमध्ये, गर्भपाताचे बोधात्मक, नैतिक पैलू आणि गर्भपाताचे कायदेशीर मुद्दे यांवर प्रामुख्याने गर्भपातासंबंधी वादविवाद होतात. गर्भपाताविरोधी चळवळींशी संबंधित लोक गर्भपाताच्या विरुद्ध सर्वसाधारणपणे असे बोलतात की गर्भ किंवा भ्रूण हा एक मानव असतो ज्याला जगण्याचा हक्क असतो आणि ते गर्भपाताची खुनाशी तुलना करू शकतात. गर्भपाताच्या हक्कांच्या चळवळींचे समर्थन करणारे लोक गर्भपात हक्क हे स्त्रियांचे हक्क आहेत जिला तिच्या शरीराशी संबंधित मुद्द्यांविषयी ठरविण्याचा हक्क आहे यावर भर देतात.तसेच सर्वसाधारण मानवी हक्कांवर भर देतात.
प्रवृत्त गर्भपात
तुमचे ज्ञान वाढवण्यासाठी वाचा.