नुक्ता

नुक्ता देवनागरी, गुरमुखी, आणि अन्य ब्राह्मी लिपी परिवारामध्ये कोणत्याही व्यंजन अक्षरच्या खाली लावल्या जाणाऱ्या बिंदुस म्हणतात. नुक्तांमुळे संबंधीत व्यंजनाच्या उच्चारणात परिवर्तन येते. जसेकी 'ज'च्या खाली नुक्ता लावल्याने 'ज़' बनून जात आहे आणि 'ड'च्या खाली नुक्ता लावल्याने 'ड़' होते. नुक़्ते अशा उच्चार व्यंजनांना बनवण्याकरिता उपयोग होतो आहे जो पहिल्यापासून मूळ लिपीमध्ये नसेल, जसे कि 'ढ़' मूळदेवनागरी वर्णमालेमध्ये नव्हता आणि नाही तो संस्कृत मध्ये होता. अरबी-फारसी लिपीमध्ये सुद्धा अक्षरांमध्ये नुक़्तोंचा उपयोग होतो, जसे की 'ur'चा उच्चारण 'र' आहे, तर याच अक्षरामध्ये नुक्ता लावून 'ur' लिहिल्याने याचा उच्चारण 'ज़' असे होते.

विकिपीडियावर संपूर्ण लेख वाचा →