महाराणी दुर्लभा देवी ही चालुक्य सम्राट पहिला पुलकेशी याची पत्नी होती तसेच पहिला कीर्तिवर्मा याची आई होती. मंगलेश हा तिचा सावत्र मुलगा होता.
पहिला पुलकेशीने दुर्लभा-देवीशी विवाह केला, जी बप्पुरा वंशातील होती. महाकुट स्तंभ शिलालेखात असे म्हटले आहे की ती तिच्या पतीवरील भक्तीमध्ये पौराणिक दमयंतीसारखी होती. ऐहोळे शिलालेखात असे म्हटले आहे की पुलकेशीन, "इंदुकंतीचा पती असूनही आणि श्री (संकटाची देवी) चा आवडता स्वामी असूनही, त्याने वातापी-पुरी (वातापी शहर) च्या वधूशी विवाह केला होता". विविध व्याख्यांनुसार, "इंदुकतानी" (शब्दशः "चंद्राची चमक") हा एक काव्यमय शब्दप्रयोग आहे किंवा याचा अर्थ असा आहे की वातापीच्या स्थापनेपूर्वी, पुलकेशीन इंदुकंती नावाच्या शहरावर राज्य करत होता. तथापि, इंदुकंती हे पुलकेशीनच्या दुसऱ्या राणीचे नाव असण्याची अधिक शक्यता आहे.
मंगलेश याने त्याच्या महाकुट स्तंभावरील शिलालेखात पहिला पुलकेशीची पत्नी दुर्लभा-देवी हिचा उल्लेख त्याच्या "वडिलांची पत्नी" असा केला आहे, यावरून असे सूचित होते की दुर्लभा-देवी त्याची सावत्र आई होती.
दुर्लभा देवी
यामागील विज्ञान आणि इतिहास.