दक्षिण आफ्रिका

याबद्दल तुम्हाला सर्वकाही माहित आहे का?

दक्षिण आफ्रिका

दक्षिण आफ्रिकेचे गणराज्य हा आफ्रिका खंडाच्या दक्षिण टोकाला असलेला एक देश आहे. ही/येथे इंग्रजांची वसाहत/राज्य होती/होते.

दक्षिण आफ्रिका, अधिकृतपणे दक्षिण आफ्रिका प्रजासत्ताक (RSA), हा आफ्रिकेतील सर्वात दक्षिणेकडील देश आहे.[d] त्याचे नऊ प्रांत दक्षिणेस २,७९८ किलोमीटर (१,७३९ मैल) समुद्रकिनारी आहेत जे दक्षिण अटलांटिक आणि हिंद महासागराच्या बाजूने पसरलेले आहेत;उत्तरेस नामिबिया, बोत्सवाना आणि झिम्बाब्वे हे शेजारी देश आहेत; पूर्वेला आणि ईशान्येला मोझांबिक आणि इस्वातिनी आहेत; आणि ते लेसोथोला वेढते. १,२२१,०३७ चौरस किलोमीटर (४७१,४४५ चौरस मैल) क्षेत्रफळ व्यापलेल्या या देशाची लोकसंख्या ६३ दशलक्षाहून अधिक आहे. प्रिटोरिया ही प्रशासकीय राजधानी आहे, तर केप टाउन, संसदेचे आसन म्हणून, कायदेमंडळाची राजधानी आहे आणि ब्लोमफॉन्टेन हे न्यायालयीन राजधानी मानले जाते.सर्वात मोठे, सर्वाधिक लोकसंख्या असलेले शहर जोहान्सबर्ग आहे, त्यानंतर केप टाउन आणि डर्बन आहेत.

पुरातत्वीय निष्कर्षांवरून असे दिसून येते की सुमारे २.५ दशलक्ष वर्षांपूर्वी दक्षिण आफ्रिकेत विविध होमिनिड प्रजाती अस्तित्वात होत्या आणि आधुनिक मानवांनी १,००,००० वर्षांपूर्वी या प्रदेशात वस्ती केली. पहिले ज्ञात लोक म्हणजे स्थानिक खोईसान आणि पश्चिम आणि मध्य आफ्रिकेतील बंटू भाषिक लोक नंतर २००० ते १,००० वर्षांपूर्वी या प्रदेशात स्थलांतरित झाले. उत्तरेकडे, १३ व्या शतकात मापुंगुब्वे राज्याची स्थापना झाली. १६५२ मध्ये, डच लोकांनी टेबल बे, डच केप कॉलनी येथे पहिली युरोपीय वसाहत स्थापन केली. १७९५ मध्ये झालेल्या आक्रमणामुळे आणि १८०६ मध्ये ब्लाउबर्गच्या लढाईमुळे ब्रिटिशांचा ताबा झाला. लक्षणीय उलथापालथीचा काळ असलेल्या मफेकेनमुळे झुलू राज्यासह विविध आफ्रिकन राज्यांची स्थापना झाली. या प्रदेशाचे आणखी वसाहतीकरण झाले आणि खनिज क्रांतीमुळे औद्योगिकीकरण आणि शहरीकरणाकडे वळले. दुसऱ्या बोअर युद्धानंतर, केप, नताल, ट्रान्सवाल आणि ऑरेंज नदीच्या वसाहतींचे एकत्रीकरण झाल्यानंतर १९१० मध्ये दक्षिण आफ्रिकेचे संघटन निर्माण झाले आणि १९६१ च्या जनमत चाचणीनंतर ते प्रजासत्ताक बनले. केपमधील बहु-वांशिक केप पात्र मताधिकार हळूहळू नष्ट होत गेला आणि १९९४ पर्यंत बहुसंख्य काळ्या दक्षिण आफ्रिकन लोकांना मतदानाचा अधिकार मिळाला नाही.

१९४८ मध्ये नॅशनल पार्टीने वर्णभेद लागू केला, ज्यामुळे पूर्वीच्या वांशिक पृथक्करणाला संस्थात्मक स्वरूप मिळाले. आफ्रिकन नॅशनल काँग्रेस आणि देशाच्या आत आणि बाहेरील इतर वर्णभेदविरोधी कार्यकर्त्यांनी मोठ्या प्रमाणात अहिंसक संघर्ष केल्यानंतर, १९८० च्या दशकाच्या मध्यात भेदभावपूर्ण कायदे रद्द करण्यास सुरुवात झाली. १९९४ मध्ये सार्वत्रिक निवडणुका झाल्या, त्यानंतर सर्व वांशिक गटांना देशाच्या उदारमतवादी लोकशाहीत राजकीय प्रतिनिधित्व मिळाले, ज्यामध्ये संसदीय प्रजासत्ताक आणि नऊ प्रांत आहेत.

दक्षिण आफ्रिकेचा समाज विविध संस्कृती, भाषा आणि धर्मांचा समावेश करतो; देशाला त्याच्या बहुजातीय, बहुसांस्कृतिक विविधतेचे वर्णन करण्यासाठी "इंद्रधनुष्य राष्ट्र" म्हटले जाते, विशेषतः वर्णभेदाच्या पार्श्वभूमीवर. [२३] आंतरराष्ट्रीय घडामोडींमध्ये मध्यम शक्ती म्हणून ओळखले जाणारे, दक्षिण आफ्रिकेने महत्त्वपूर्ण प्रादेशिक प्रभाव राखला आहे आणि तो BRICS+, आफ्रिकन युनियन, SADC, SACU, राष्ट्रकुल आणि G20 चा सदस्य आहे. एक विकसनशील, नव्याने औद्योगिकीकरण झालेला देश, नाममात्र GDP नुसार आफ्रिकेतील सर्वात मोठी अर्थव्यवस्था आहे,आफ्रिकेतील सर्वाधिक युनेस्को जागतिक वारसा स्थळांसाठी इथिओपियाशी जोडलेले आहे,[28] आणि अद्वितीय जैवविविधता असलेले हे एक आकर्षण केंद्र आहे, वनस्पती आणि प्राणी जीवन. वर्णभेदाच्या समाप्तीपासून, सरकारी जबाबदारी आणि गैर-श्वेत नागरिकांसाठी जीवनमानात लक्षणीय सुधारणा झाली आहे.तथापि, गुन्हेगारी, हिंसाचार, गरिबी आणि असमानता व्यापक राहिली आहे, २०२४ पर्यंत सुमारे ३२% लोकसंख्येतील लोक बेरोजगार होते, तर सुमारे ५६% लोक दारिद्र्यरेषेखाली राहत होते. ०.६३ चा सर्वाधिक गिनी गुणांक असल्याने, दक्षिण आफ्रिका जगातील सर्वात आर्थिकदृष्ट्या असमान देशांपैकी एक मानला जातो.

विकिपीडियावर संपूर्ण लेख वाचा →