तिसरा विग्रहपाल

या विषयातील रहस्ये उलगडा.

विग्रहपाल तिसरा (इ.स. १०४१-१०६७) हा भारतीय उपखंडातील बंगाल प्रदेशातील पाल राजा नयपालचा उत्तराधिकारी आणि पाल वंशाचा बारावा शासक होता. त्याच्यानंतर दुसरा महिपाल गादीवर आला.

विग्रहपाल तिसऱ्याच्या कारकिर्दीत, कलचुरी राजा कर्णाने पुन्हा एकदा बंगालवर आक्रमण केले, परंतु त्याचा पराभव झाला. हा संघर्ष एका शांतता कराराने संपुष्टात आला आणि विग्रहपाल तिसऱ्याने कर्णाची मुलगी यौवनश्री हिच्याशी विवाह केला. नंतर, विग्रहपाल तिसऱ्याचा पराभव पहिला सोमेश्वर चालुक्य आक्रमक चालुक्य सैन्याने केला, ज्याचे नेतृत्व त्याचा मुलगा, भविष्यातील सहावा विक्रमादित्य चालुक्य याने केले होते. चालुक्यांच्या आक्रमणामुळे दक्षिण भारतातील अनेक सैनिक बंगालमध्ये आले, ज्यामुळे बंगालच्या सेन घराण्याची आणि मिथिलाच्या कर्नाट घराण्याची उत्पत्ती दक्षिणेकडील असल्याचे स्पष्ट होते. विग्रहपाल तिसऱ्याला ओरिसाचा सोमवंशी राजा महाशिवगुप्त ययाती याच्या नेतृत्वाखालील आणखी एका आक्रमणाचा सामना करावा लागला. त्यानंतर, आक्रमणांच्या मालिकेने पालांची शक्ती लक्षणीयरीत्या कमी केली. त्याच्या कारकिर्दीत वर्मनांनी पूर्व बंगालवर कब्जा केला. उदयास आलेल्या सेन घराण्याने पालांकडून राधा ताब्यात घेतली, ज्यामुळे त्या प्रदेशात त्यांच्या शक्तीचा ऱ्हास सुरू झाला.

पालांनी शैव धर्म ला आश्रय देणे सुरू ठेवले आणि शिलालेखांमधील पुराव्यांवरून असे सूचित होते की पहिला महिपाल आणि नयपाल यांना त्यांच्या राजगुरुंनी शैव दीक्षा दिली होती. विग्रहपाल तृतीयच्या अमागाची शिलालेखात त्याचे वर्णन "शिव उपासनेला समर्पित" असे केले आहे आणि ही परंपरा त्याचा उत्तराधिकारी रामपाल याच्या काळातही चालू राहिली. कवी संध्याकर नंदी यांनी रामपालचा मुलगा मदनपाल याचा उल्लेख शिवभक्त म्हणून केला आहे.

१०७० मध्ये दुसरा महिपाल पासून सुरुवात करून, त्याच्यानंतर लगेचच त्याचे तीन पुत्र गादीवर आले. बंगाव ताम्रपटाने प्रहसीतराज नावाच्या दुसऱ्या मुलाच्या अस्तित्वाची पुष्टी केली. जरी हा राजकुमार गादीवर बसला नाही, तरी त्याने आपल्या वडिलांच्या कारकिर्दीत मंत्री म्हणून काम केले.

विकिपीडियावर संपूर्ण लेख वाचा →