कोमोडो ड्रॅगन किंवा कोमोडो मॉनिटर असेही म्हणतात, कोमोडो, रिंका, फ्लोरेस, गिली मोटांग आणि गिली दसामी या इंडोनेशियन बेटांवर आढळणाऱ्या मोठ्या सरड्याची एक प्रजाती आहे. ही एक मॉनिटर सरडे ( गिरगट ) प्रजाती आहे. कोमोडो ड्रॅगन आकारात, ते सरडेच्या प्रजातींमध्ये सर्वात मोठे आहेत. त्याची लांबी 3 मीटर आणि वजन 70 किलो पर्यंत वाढू शकते. त्यांचा मोठा आकार हे बेटाच्या विशालतेचे कारण मानले जाते कारण त्या बेटावर त्यांच्याशिवाय दुसरा मांसाहारी प्राणी राहत नाही.
सध्याचे संशोधन असे सूचित करते की कोमोडो ड्रॅगनचा मोठा आकार इंडोनेशिया आणि ऑस्ट्रेलियामध्ये एकेकाळी राहणाऱ्या सरड्यांचा प्रतिनिधी असल्याचे मानले जाते. त्यापैकी बहुतेक इतर मेगाफौनासह मानवी कृतीमुळे मारले गेले. त्याचे अवशेष वि. कोमोडियन सारखेच. ते 3.8 दशलक्ष वर्षांपूर्वी ऑस्ट्रेलियात सापडले होते आणि फ्लोरेस बेटावर ९०,००० वर्षांपासून समान आकाराचे राहिले आहेत. त्यांच्या आकारामुळे ते परिसंस्थेवर परिणाम करतात कोमोडो ड्रॅगन हल्ला करून शिकार करतात ते अपृष्ठवंशी पक्षी आणि इतर सस्तन प्राण्यांची शिकार करतात असा दावा केला गेला आहे की त्यांना विषारी दात आहे त्यांच्या खालच्या जबड्यात दोन ग्रंथी आहेत ज्या विषाच्या अनेक विषारी प्रथिने स्राव करतात; त्यांचे जैविक महत्त्व विवादित आहे. सरपटणाऱ्या प्राण्यांच्या जगात, कोमोडो ड्रॅगनचे गट विलक्षण शिकारीमध्ये येतात. एक मोठा कोमोडो ड्रॅगन तिमोर हरण खातो. ते क्वचितच कुजलेले अन्न खातात, ते क्वचितच मानवांवर हल्ला करतात.
मे ते ऑगस्ट महिन्यात प्रजनन सुरू होते. ते सप्टेंबरमध्ये अंडी घालतात, ते एका वेळी 20 अंडी घालतात. 1 मेगापॉड मोलस्क स्वतःच्या खोदलेल्या खड्ड्यात अंडी घालतो, 7 ते 8 महिने त्याच्या अंड्याची काळजी घेतो. एप्रिलमध्ये अंडी उबतात आणि तरुण कोमोडो ड्रॅगन झाडाखाली लपतात. स्वतःचे रक्षण करण्यासाठी, ते मांसाहारी प्राणी टाळण्यासाठी लपतात. ते 8 ते 9 वर्षांच्या दरम्यान तरुण होतात. त्यांचे सरासरी वय 30 वर्षे असताना, ते १९१० मध्ये पाश्चात्य तज्ञांनी पहिल्यांदा पाहिले होते. त्यांच्या मोठ्या आकारातील मानवी क्रियाकलापांमुळे, १९८० मध्ये त्यांच्या कायद्याद्वारे राष्ट्रीय उद्यानाची निर्मिती झाली.
कोमोडो ड्रॅगन
एका नवीन दृष्टिकोनातून पहा.